Arquivo do blog

O retrato de Dorian Gray. Oscar Wilde

O Club de Lectura da Biblioteca de Monte Alto comenza unha nova lectura cun clásico. É curioso o efecto de reler un libro despois de moito tempo. Revisitar os recordos e reenganchar todo o que quedou desatrapado no tempo, comprobar como o recordo foi avariando a memoria, deformando as imaxes e os contidos, facendo unha nova versión do que realmente foi. Idealizar, disque se chama esta confusión do vivido e do pensado.

É recomendable tamén este xogo de memoria, o de revisitar o pasado de cando en vez. Volver moitos anos despois a unha lectura de xuventude, cantos máis anos mellor, por ver como sobreviviu na nosa idealización e onde fica o que pervive.

O retrato de Dorian Gray serviunos para facer este experimento. Primeiro tratando de espertar todas as sensacións durmidas que deixou o libro que limos sendo adolescentes lectores, polo xeral, e todos coincidindo no básico: a historia dun home que vendeu a súa alma por non envellecer.

Desde os quince, os vinte anos, máis ou menos, de cada quen que leu esta obra e deixou pasar outros moitos, rescatamos esta idea primordial e tratamos de ver se tras a súa redescuberta a sensación era a mesma.

Curioso ver o envellecer dun libro cuxo protagonista non se fai vello nunca…

Oscar Wilde (Dublín 1854- París 1900) fixo da súa única novela un retrato da boa sociedade

O retrato de Dorian Grey é unha excusa para un retrato máis pormenorizado e a maior escala dunha sociedade que busca a beleza e o benestar como algo valiosísimo pero inútil. Reflexo da arte e nunca imitación da vida, a beleza –e arte, porén- serán algo preciado pero inútil.victoriana, os costumes, o xogos das afinidades electivas e das apariencias, as poses de salón e os espellismos sociais, a refinación e a afectación como modelo de conducta, a falsa moralidade e, por detrás diso, socialmente convido, a malformación moral, o vezo.

Deste xeito, por riba da historia do home novo retratado que estanca a súa idade no momento de máxima aceptación pola apariencia de virtude e boa conduta que transmite o seu aspecto –o retratado e o real-, a historia é unha loita de contrarios, o universo a balancearse entre as dualidades: o vezo e a vertude, a fidelidade e a traizón, o ben e o bal, o amor e u odio.

A beleza por riba da moralidade e das convencións sociais lánzanos, a través de numerosas disertacións e preguntas retóricas de Wilde, que se reflicte no personaxe ladino de Lord Henry Wotton, unha busca da nosa propia posición con respecto ás evolucións do carácter de Dorian, que pasa de ser un rapaz inocente a un home pagado de si mesmo e máis tarde de conduta atroz en base á adulación social.

A adulación do cadro, a fidelidade do retrato co orixinal, pasará a ser a aceptación cos ollos pechados da bondade do propio Dorian e a permisividade que virá logo desa aceptación. Ademais, os consellos de Wotton, quen ve no propio Dorian o lenzo en branco no que poder pintar as súas frustracións, van deformando interiormente ao xoven, conducíndoo, sempre agochado por unha face benévola e inocente, a un mundo de inmoralidade e crime cada vez maior e sen remorsos. Mentres, na escuridade do faiado, o cadro vai deformando o seu aspecto, co paso do tempo e dos actos terribles do seu modelo, sendo testemuño e copia fiel da desintegración da súa alma.

Unha novela pola que pasaron cen anos e pasarán outros máis sen que se deforme o seu sentido e o seu pouso. Sobre a que pasaron nesta ocasión, vinte e máis anos da súa lectura e volvemos atopar un novo senso no que noutrora foi unha lectura recomendada para os novos pero na que o adulto achará sensacións primeiras e frescas. Porque Dorian, un dos dous Dorian, o de pel ou o de lenzo, non murcha nunca.

Divorcio en Buda de Sandor Marai

Un divorcio, para un maxistrado especialista en procesos matrimoniais, non debería resultar un problema, nin un sobresalto, de non ser que un dos nomes dos cónxuxes lle resulte estrañamente familiar.

Se para o estricto e cuadriculado xuíz Kristof Komives, entender a fin dunha parella é algo dificultoso, debido á súa férrea educación nos valores máis tradicionais, entender a disolución dunha parella coñecida supón un verdadeiro disturbio na súa vida lineal e meticulosa.

O nome dela, de Anna Fazekas, coñecida da súa xuventude, chega a través dunha demanda de divorcio para facelo dubidar sobre os principios sobre os que Kristof veu desenvolvendo o seu carácter para gozar dun estatus case que herdado dunha estensa caste de xuíces e homes rectos de moral implacable. Anna, o recordo de Anna, incomódao e interrógao, faino contrapoñer os seus valores con aqueles que se estilan no momento en que flúe a historia, como flúe o río Danubio dividindo Buda e Pest como dous contrincantes.

Así define Marai Buda como un lugar máis estricto e aristocrático que Pest, máis viva e relaxada, cambiante e con tendencia a asimilar as novidades e disfrutalas, mentres que Buda, altiva e históricamente máis rica e beneficiada, vive con tirantez os cambios, o paso do tempo. Así como Kristof e Imre Greiner, o médico, o home de quen Anna quere divorciarse.

A vida tranquila e intachable deste xuíz vese interrumpida, mudando o transcurso da súa narración, cando o doutor Greiner o espera, nervioso, no seu salón, cando recén chegado dunha festa, non quere deixar pasar a oportunidade de confesar que vén de matar a Anna, de deixala morrer, querendo confesar unha culpabilidade que o leva a falar sen piedade do seu pasado, mentres ao mesmo tempo crea unha busca do pasado paralelo na mente de Kristof, que o escoita escéptico, mentres trata de achar puntos en común entre a narración do médico e a súa primeira confesión.

Anna está morta, e entre os dous repártense a súa vida, o seu pasado, as anécdotas de cómo teñen coincidido con ela e tomado as decisión que os levaron ao presente: ao xuíz a pasar de largo dun par de veladas de charla e olladas inofensivas, e ao médico a casar e someter aos ciumes e a posesión até os puntos máis recónditos da mente de Anna. Todos os recantos agás un: os seus soños.