Arquivo do blog

De Posiciones geográficas a Formas de estar lejos

Proseguimos as lecturas no Club dos Luns de Fórum, desta vez con Posiciones geográficas de Suzana Tratnik

Suzana Tratnik (Eslovenia, 1963) é escritora, tradutora, publicista e activista lesbiana. Publicou seis libros de relatos, dúas novelas e unha obra infantil ilustrada, así como un monodrama, unha radionovela e dous ensaios: un sobre o movemento lésbico en Eslovenia e outro sobre literatura lésbica. Recentemente, publicou a autobiografía Lezbičnin aktivizem po korakih (Activismo lésbico paso a paso, 2013) e unha recompilación de ensaios socio-políticos. En 2007, recibiu o premio nacional “Preš eren Foundation Award” de Literatura. Os seus libros e relatos foron traducidos a vinte idiomas.

 

 

Posiciones geográficas é “Una antología de relatos que permite descubrir a una de las grandes escritoras europeas contemporáneas”.

Son relatos que cuestionan os costumes, os roles establecidos, as relacións entre mulleres e a violencia en situacións cotiás. A través da narración queda moi latente a formación de Suzana Tratnik, en socioloxía e antropoloxía que nos convida a reflexionar sobre todas estas temáticas e faino ademáis entrelazando tradición e modernidade.

Non deixedes de ler a entrevista que lle fixeron dende o Club de Lectura LGTB Queeruña

Foi, sen dúbida, o perfecto enlace para chegar a Formas de estar lejos de Edurne Portela.

Alicia, unha muller vasca que emigra a Estados Unidos e alí coñece a Matty, co que emprende unha relación e co que rematará casando. A relación non chega a ser nunca de todo idílica, pero a medida que avanza á monotonía e aos quefaceres dunha vida aparentemente normal vaise sumando a incerteza  e o desasosego que rematan por converterse en medo, porque a violencia comeza a manifestarse na maneira na que máis nos costa recoñecela, de xeito psicolóxico.

Este é o argumento de Formas de Estar Lejos de quen a propia autora manifestou:

 

 

 

 

«Quería explorar como Alicia va permitiendo ciertas cosas que posiblemente si viera escritas no aceptaría, pero que al vivirlas, las normaliza»

Na vida da parella comezan a aparecer os desencontros e as diferenzas. O  éxito na súa carreira como profesora de literatura enche a vida de Alicia pero confronta co desexo de ter fillos que cada vez vai frustrando máis a Matty. Pouco a pouco aparecen a posesión, o control, desprezo e celos na relación; botándolle a Alicia a autoestima polo chan e provocándolle medo. Un aspecto salientable é o feito  de que a autora métese na pel dos dous personaxes principais e aporta así a visión das dúas partes a do agresor e a da agredida. Non xulga, deixa que sexa o lector quen se sinta máis identificado con un ou con outro.

A historia transcorre nun ambiente que a autora coñece perfectamente, pois foi alí, onde Edurne desenvolveu a súa carreira universitaria en Estados Unidos entre 1999 e 2016, máis ou menos os anos nos que ambienta a novela. Un factor que suma máis credibilidade se cabe á narración. Estamos ante unha novela que non sorprende polo que conta, pero si por como nolo narra, centrándose nos pequenos detalles, na aparente sinxeleza e con imaxes moi gráficas que nos levan a reflexionar sobre a responsabilidade que recae nas terceiras persoas que poden chegar a percibir ese tipo de violencia:

Para ella fue fácil ver lo que le estaba pasando a Alicia. Era cierto que Matty no era como su ex, que posiblemente nunca llegaría a extremos de violencia, pero lo que más miedo le daba es que reconocía en Alicia todas esas actitudes que muestran que el maltrato ha hecho su efecto: la paralización, el miedo y las disculpas, asumir que la culpa de todo es suya, ceder ante todas sus presiones”.

 Da realidade da que se nos fala, as consecuencias dunha relación tóxica, ninguén está libre de sufrila en carne propia. Así o quere transmitir a autora outorgando o papel da agredida a unha muller preparada, con estudos universitarios e un bo nivel económico como para levar unha vida independente.  A través da crónica do derrumbe dunha parella, Portela fai meditar ao lector sobre a nosa incapacidade para advertir certos tipos de violencia.

«Hay violencias tan íntimas que a veces ni las reconocemos»

Temas coma o aborto, ETA, o machismo, o racismo, as violacións entre estudantes ou as relacións destes con profesores maiores non son froito da casualidade. Son cuestións de sobra coñecidas pola autora e que introduce na novela para exemplificar outros tipos de violencias silenciosas sobre os que a sociedade debe espertar conciencia e tomar partido.

Edurne Portela

Desenvolveu a súa carreira profesional en Estados Unidos, país no que realizou primeiro un doutoramento en Literaturas Hispánicas na Universidade de Carolina do Norte en Chapel Hill, para despois trasladarse á Universidade de Lehigh (Pensilvania). Ao longo de 13 anos compaxinou o seu traballo docente coa dirección do centro de investigación para as humanidades da universidade ( Humanities Center) e outros postos de xestión académica, ao mesmo tempo que desenvolveu a súa axenda de investigación e publicación.

En xaneiro de 2016 decidiu poñer punto final á súa carreira universitaria nos Estados Unidos e volver a España. Agora adícase por completo á escritura e colabora con medios como El País, Radio Nacional de España, Cadena SER, La Marea. É autora na editorial Galaxia Gutenberg e con ela publicou o ensaio El eco de los disparos: cultura y memoria de la violencia (2016) e a novela Mejor la ausencia (2017) que recibiu o Premio 2018 ao mellor libro de ficción do Gremio das librerías de Madrid. En marzo de 2019 publicou a súa segunda novela, Formas de estar lejos.

Recomendacións do Club dos Luns de Fórum

Comezamos un novo curso e unha nova andaina entre libros. Con motivo da entrega do Premio Princesa de Asturias das Letras 2019, a lectura coa que retomamos as tertulias dos luns foi “Todo cuanto amé” da premiada Siri Hustvedt.

Adicada ao que por aquel entón era o seu marido, Paul Auster, Todo cuanto amé é unha novela inquietante e profunda, articulada sobre os procesos creativos da arte contemporánea e os fenómenos de trastorno da personalidade (histeria, depresión, bulimia, esquizofrenia …). Elaborada cunha prosa elegante e detallista, que o título non vos leve a engano porque Todo cuanto amé non é en absoluto unha novela fácil ou superficial, senón unha obra dun alto nivel intelectual, con profundas reflexións sobre a arte (as excesivas referencias artísticas en ocasións poden desbordar ao lector), o individuo e as consecuencias que un acontecemento tráxico pode ter nas nosas vidas.

Sinopse: O aprecio por un cadro de Bill Wechsler leva ao historiador de arte Leo Hertzberg a querer coñecer ao seu autor. Unha profunda amizade, baseada por igual en afinidades e contrastes, uniraos desde entón, e incluirá así mesmo ás súas familia. Ao longo dos anos tres mulleres orbitan no seu universo: Erica, a fermosa profesora casada con Leo, e as dúas esposas do pintor. A primeira Lucille, é unha hermética e perfeccionista poeta; a segunda, Violet, antiga modelo, dedícase á investigación psicolóxica. Pero cando unha morte tráxica sacode inesperadamente o mundo destes personaxes, entre eles xorde unha nova orde, baixo o que latexa un escuro engano que acabará por erixirse nunha ameaza de imprevisibles consecuencias. Nesta ocasión a autora mostra a súa exquisita sensibilidade, a súa agudeza analítica e a súa mestría literaria nun apaixonante estudo sobre as relacións humanas e o proceso da creación artísitca.

Para coñecer máis da autora recomendámosvos a lectura doutras reseñas do noso compañeiro Enrique sobre o libro Recuerdos del Futuro.

Da mesma autoría é tamén a reseña do título co que seguimos avanzando nas nosas lecturas outoñais, La sociedad literaria del pastel de piel de patata de Guernsey das estadounidenses Mary Ann Shaffer e Annie Barrows.

Traducida a máis de vinte idiomas, con máis de cinco millóns de exemplares vendidos en todo o mundo e levada ao cinema por Mike Newell, La Sociedad Literaria del Pastel de Piel de Patata de Guernsey é unha deliciosa e conmovedora novela epistolar que se converteu nun clásico indiscutible sobre o poder da palabra e o valor da literatura como refuxio e consolo en tempos difíciles.

E con autoras estadounidenses seguimos porque a seguinte lectura que recén rematamos é Olive Kitteridge de Elizabeth Strout. Nada en  Portland ( Maine) en 1956 a súa consagración chegoulle precisamente coa obra  Olive  Kitteridge (Premio Pulitzer 2009).  Outras das súas obras son Amy e Isabelle (1998), Chámome Lucy  Barton (2016), Todo é posible (2017).

Olive Kitteridge tamén foi finalista do National Book Critics Circle Award 2008 e gañou o Premio Otras Literaturas. Llibreter 2010.

O xurado do Llibreter sinala que:

“Strout ganó el Premio Pulitzer 2009 pero pasó desapercibida. Que la autora trató durante 25 años publicar Olive Kitteridge y no hubo manera. Es un libro que no se podía dejar en la sombra y nunca ha estado en la lista de los más vendidos pese a su calidad”

“Se trata de una novela coral formada por 13 capítulos que en ellos mismos son historias completas engarzadas por el hilo conductor de Olive Kitteridge, una persona gruñona que no tiene futuro, sino pasado, y que con los años se va ablandando y ganando humanidad”

Strout retrata cunha gran precisión psicolóxica o mundo pechado e pequeno dos habitantes dun pobo marítimo do estado de Maine. O suicidio, a depresión, a falta de comunicación e o amor percorren as páxinas deste libro.

Non é unha novela e tampouco son historias curtas. Son trece retratos que están interrelacionadas entre si pero descontinuos en termos narrativos. Este magnífico mostrario ábrese na farmacia do lugar. Alí atopamos a Olive Kitteridge, profesora de instituto, e o seu marido, Henry, o farmacéutico e un home con pouca personalidade.

A presenza de  Olive  Kitteridge, será a que vincule estes retratos. Varias historias poñen a  Olive no centro, pero nalgunhas só fai unha aparición fugaz, pois non ocupa o centro da escena ata o cuarto capítulo, Unha pequena alegría, que dá conta da voda de  Christopher con  Suzanne vista a través dos ollos da súa nai.

Olive  Kitteridge ten un argumento aparentemente sinxelo, pero as historias están incriblemente ben contadas. É un libro ameno, sinxelo de ler, e que fala de problemas cotiáns – pero tamén de grandes temas que a todos nos afectan, como o amor, a amizade, o fracaso, a lealdade, a decepción, a vellez…

A pesar de que algúns relatos son tristes, amargos e que expoñen esa crueza da vida, non podería dicirse que sexa unha lectura triste. Incluso a mensaxe final ca que quedas é esperanzadora. Pois aínda que vivir sexa raro, angustioso e difícil, o valente e fermoso  é apostar por seguir camiñando.

Existe unha versión do libro que foi levada á pantalla en forma de serie de tan só catro capítulos protagonizada pola excelente actriz  Frances  McDormand, producida pola HBO e que gañou seis premios Emmy no 2015. A serie será a que poña o broche de ouro á lectura do club e da que vós tamén podedes desfrutar pois está dispoñible no  catálogo das Biblioteca Municipais. Recomendámosvos que consultedes a súa dispoñibilidade ao igual que a dos títulos dos libros recomendados.

Recomendacións do Club dos Luns de Fórum

Xa comezamos o segundo trimestre do 2019 e no Club dos Luns de Fórum estamos metidos de cheo en novas lecturas. Aproveitamos este breve periodo vacacional para as nosas recomendacións que non queremos deixar de compartir convosco.

Estreamos o ano con El vestido azul (2004) unha obra sobre a escultora Camille Claudel (1864-1963), máis coñecida por ser a amante do seu mestre, Auguste Rodin (1840-1917), e a irmá do poeta Paul Claudel (1868-1955). Unha gran muller relegada á sombra dos homes, co morbo engadido do transtorno mental e a reclusión nun manicomio os últimos 30 anos da súa vida. Sen dúbida a historia non foi xusta con Camille e Desbordes ponse na súa pel para darlle outras palabras. Desbordes fai boa literatura, esixente e sen concisións. El vestido azul é un retrato de interiores, unha viaxe pola vida dunha muller dende os seus momentos álxidos como escultora e amante ata a súa decadencia.

O noso compañeiro Enrique, recentemente publicou un post máis extenso sobre a obra, que vos recomendamos que consultedes.

 

 

O cambio de temática foi notorio coa lectura das cartas de Querido Eduardo: cartas de Suárez Picallo a Blanco Amor.

A editora Chan da Pólvora recupera neste libro con introducción e notas de Antón Lopo as históricas cartas entre o de Sada e o de Ourense. Unha correspondencia extraordinaria de dous homes extraordinarios. Cartas que percorren os grandes escenarios da política galega do século XX: a República, o Estatuto de Autonomía, a Guerra Civil e o Exilio.

A maioría das cartas do exilio teñen como orixe Santiago de Chile, aínda que as dúas primeiras proceden da República Dominicana, a onde Suárez Picallo chegou tras un breve paso por Nova York. As dificultades económicas, o desarraigo e a dor pola perda dos seus familiares (especialmente o seu irmán Antón) son as características que máis nos impresionan neste conxunto de cartas. Xunto a estas peculiaridades, nestes textos apreciamos o seu visceral anticomunismo, teima que lle quedara desde que nos días da Guerra Civil tivera que defender como avogado a dirixentes anarquistas encarcerados polos comunistas. Esta fixación contra os comunistas españois afectará tamén á súa relación con outros líderes galeguistas, caso de Castelao, a quen lle afea a súa subordinación ao PCE.

Feito destacable é que sexa porque se trata de documentos persoais, sexa pola decisión do editor destas cartas, o certo é que neste libro abórdase con valentía e sen prexuízos a homosexualidade de ambos protagonistas. Este é un tema que, a pesar de ser coñecido, na maioría da bibliografía omítese deliberadamente, sobre todo no caso de Ramón Suárez Picallo. En efecto, nese senso Lopo teno claro: “A homosexualidade reforzaba a súa unión fronte a unha contorna agresiva e «facíaos máis íntimos»…” (p. 19).

Continuamos as nosas lecturas cun libro breve pero que abarca un mundo complexo, a vida dunha muller entre dúas culturas a vietnamita de nacemento e a norteamericana que lle abre as portas pero con reservas. Estamos a falar de Vi, una mujer minúscula. Vi é unha historia de búsqueda, de aprendizaxe, de desarraigo. para a súa lectura consultade máis neste outro post do noso compañeiro Enrique do Club dos Martes.

 

Con motivo do ciclo temático “ MULLER” que se desenvolveu na biblioteca do  Fórum durante o primeiro trimestre do ano, aproveitamos a ocasión para ler a  Chimamanda nome clave do  Feminismo mundial.

A flor púrpura, primeira novela da nixeriana  Chimamanda  Ngozi  Adichie, está contada coa voz de  Kambili, unha moza de 15 anos de idade que forma parte dunha familia adiñeirada de Nixeria. Vive cos seus papás e o seu irmán maior,  Jaja, nunha casa espazosa e cómoda. Asiste a unha boa escola privada. Ten persoas ao seu servizo e come o que se lle antolla. Pero a súa vida dista moito de ser feliz: o seu papá, un home de negocios moi exitoso, é un fanático católico que se empeña en ter unha familia perfecta. Para logralo, recorre a todo tipo de violencia, contra os seus fillos e contra a súa esposa. O terror imponse todos os días.

Esta é unha novela dura e conmovedora que nos narra a vida dunha familia nixeriana no momento xusto en que os dous fillos perden a inocencia e danse conta de que o mundo non ten por que ser tan escuro como aquel en o que viviron ata entón. Como pano de fondo o país vive unha conflitiva situación política e eles crecerán como persoas e por fin serán capaces de emanciparse dun pai controlador que ata o momento non lles deixaba ser eles mesmos.

O argumento en si mesmo xa é chamativo pero  a eso hai que sumarlle unhas descricións deliciosas de sabores, cheiros e tonalidades, que axudan a mergullarse no universo da obra. Dende o Club dos Luns recomendávosvos que non deixedes pasar a súa lectura.

E pechamos as nosas lecturas recomendadas con Desoriental de Négar Djavadi. É a primeira novela da autora nada en Irán en 1969 e criada nunha familia de intelectuais opostos ao réxime do Sah tanto como ao do aiatolá Jomeini e chegada a Francia aos once anos presenta unha muller que quere ter un fillo e non pode. Repasa o seu pasado familiar en Irán para darse conta da rebeldía  que leva nos xenes e asentar a súa personalidade, arraigada ás tribos urbanas dunha cidade grande e cosmopolita como París.

Por las noches, Kimiâ pincha rock alternativo. Durante el día, sigue un tratamiento de inseminación artificial para poder tener un hijo con su novia Anna. Kimiâ, nacida en Teherán en 1971, se exilió a Francia con su familia, y para poder disfrutar de su libertad, mantuvo las distancias con su cultura de origen. Sin embargo, mientras espera en el hospital, yendo de consulta en consulta, los recuerdos del pasado la invaden.

Desoriental é unha historia con moito poder narrativo, un relato que aborda o conflito cultural e social que existe actualmente en Europa. A familia de  Kimiâ tivo que exiliarse e a historia de tres xeracións queda detallada nunha novela que aborda a realidade dos exiliados.

Cunha prosa directa e sen adornos, non pasa desapercibido o feito de que Djavadi se formou no Instituto Nacional Superior de Artes Escénicas ( INSAS) de Bruxelas e que pasou dez anos detrás da cámara antes de escribir guións. Este feito refléxase na novela con técnicas cinematográficas, con altos no tempo e  alucións directas a planos e movementos de cámara. Frecuente tamén é atopar no libro notas ao pé de páxina onde vai a Wikipedia para desenvolver ou aclarar algún feito histórico. Notas necesarias para axudar a comprender a historia de Irán e a que o lector non se perda e poida visualizar a xeografía ou coñecer os detalles defíciles de integrar no texto. Segundo a propia autora recoñece, estas notas foron ademais, “un xogo co lector, un xeito de entrar en maior complicidade”.

 

Agardamos que entre as nosas recomendacións poidades atopar a lectura que vos acompañe durante estas vacacións, lembrade consultar a súa dispoñibilidade no noso catálogo.

Lo que callan los muertos

No Club de Lectura dos Luns da Biblioteca Fórum Metropolitano xa desfrutamos da obra Lo que callan los muertos de Ana Lena Rivera, Premio Torrente Ballester de narrativa en lingua castelá 2017,grazas á xenerosa doazón dos exemplares por parte da editorial Maeva.

Foi unha lectura programada para poder asistir á presentación oficial do libro que organiza a Deputación da Coruña este xoves 7 de febreiro ás 19:00 h. O acto terá lugar na Biblioteca da propia Deputación e acompañarán á autora Goretti Sanmartín, vicepresidenta da Deputación da Coruña, e Ramón Rozas Domínguez, xornalista e membro do xurado.

 

Lo que callan los muertos é unha novela de misterio ambientada en Oviedo e protagonizada por unha investigadora de fraudes que por unanimidade espertou a simpatía das nosas lectoras. Unha lectura moi entretida con segredos familiares, intriga e un toque de humor. O propio xurado destaca dela

Una obra en la que destaca la trama mientras exhibe un lenguaje fresco y contemporáneo, además de una gran habilidad a la hora de construir espacios cotidianos  

 Lo que callan los muertos é a primeira entrega dunha serie protagonizada pola investigadora Gracia San Sebastián pero que continuará, segundo afirma a propia autora, con tantas entregas como desexen os lectores.

 

Gracia San Sebastián ha renunciado a una exitosa carrera laboral en Nueva York y ha regresado junto a su marido Jorge a su Oviedo natal para ejercer de investigadora de fraudes a la Seguridad Social. Su nuevo caso está relacionada con el cobro de la pensión de un militar franquista que sobrepasa los ciento doce años, cifra a todas luces sospechosa.
Mientras su vida personal avanza por sendas imprevistas, Gracia se encontrará con ramificaciones del caso que la llevarán a  investigar el suicidio de una vecina de su madre. De vez en cuando pide consejo a una buena amiga de la familia, la monja dominica sor Florencia

 

Asturiana de nacemento e corazón, Ana Lena leva moitos anos vivindo en Madrid. Estudou Dereito e Administración e Dirección de Empresas porque era o que se esperaba dela, aínda que Ana soñaba con ser científica, criminóloga ou piloto de aviación. De directiva dunha multinacional pasou a ser escritora. Foron as súas dúas paixóns, o seu fillo e a escritura, as que fixeron que un bo día espertara e decidira deixalo todo para adicarse ao que máis lle enchía, a escritura. Un dato curioso é o que apunta a propia autora

 

Mi madre nunca quiso comprarme libros, le preocupaba que pasara tanto tiempo leyendo, así que tenía que leer lo que había en casa

 

Tedes máis información da autora e da obra na páxina da propia Ana Lena Rivera. Dende o noso Club de Lectura dos Luns queda máis que recomendada a súa lectura e se tedes a oportunidade non deixedes de acudir á presentación porque sempre é unha oportunidade poder charlar e intercambiar opinións de ti a ti cos autores que previamente lemos e desfrutamos coas súas obras.