Category Archives: Clubes de lectura

Lecturas de confinamento no Club de lectura de Durán Loriga

As persoas que conformamos o Club de lectura de Durán Loriga non podemos evitar botar de menos esa reunión que tiñamos cada quince días para poder compartir o entusiasmo por un libro e pola lectura en xeral. Ese anaquiño no que non só nos xuntabámonos para gozar falando dun libro, senón que volvíamos a lelo de novo con outros ollos grazas a todas as aportacións dos clubeiros e das clubeiras.

E hai ánimo de seguir co club nesta situación? Preguntabámonos as bibliotecarias. A resposta veu soa cando parte do grupo pide compartir as lecturas que quedaron pendentes: comezamos a conversa coa desgarradora crónica dunha familia parisina durante tres xeracións, esta é a investigación que fai a autora -Delphine de Vigan- sobre a súa propia familia en Nada se opone a la noche. Continuamos con La uruguayade Pedro Mairal– toda unha viaxe en busca de sedución e onde se expón, a modo de confesión e con moito humor, as dúbidas sobre que o amor perfecto poida traernos a felicidade. Para rematar coas provisións traídas da biblioteca lemos o cómic Polina de Bastièn Vives-, que foi Prix de Librairies BD en 2011 e que poderedes atopar nos nosos fondos á volta: unha emotiva historia que parte do ballet, dun mestre e dunha aprendiz, para falar da aprendizaxe vital.

 guía de lectura    

Pero sobre todo estamos a redescubrir un xénero literario que, ás veces, queda nun segundo plano respecto á nosa querida novela: O conto e a narración breve están a ser o principal motivo para a reunión. O primeiro que lemos foi o xeneroso regalo que nos ofreceu Marta Sanz a través das redes: Sherezade en el búnker deu que falar (tamén no encontro con ela) e poñer sobre a mesa as situacións complicadas que se están a dar neste encerro, pero que con humor sempre son máis doadas de abordar. Tamén o fermoso e autobiográfico Lejano, sacado do libro El boxeador polaco: un pequeno relato que serviu para mergullarnos por primeira vez no mundo de Eduardo Halfon -Premio Nacional de Literatura en Guatemala-, neste caso como un profesor de universidade canso da docencia, pero en ningún caso da literatura. 

     

Por outra banda, é bo momento para volver aos clásicos, moitos deles facilmente accesibles na rede. Nós xa levamos algúns: Casa tomada de Cortázar deu para milleiros de interpretacións en torno a esa casa que, misteriosamente e de a poucos, vai sendo invadida. Esa sensación de inquedanza tamén está no relato fantasmal La plenitud de la vida, un conto que só puido facer unha escritora tan adiantada á súa época como o foi Edith Wharton. Mais como seguimos na casa, acercámonos a outra historia que sucede tamén nun apartamento, onde hai unha radio que nos permite escoitar todas esas conversas que queremos, ou se cadra non: La radio enorme é un dos moitos relatos que John Cheever publicou no 1947 na revista New Yorker, pero que polo seu significado ten moito de actualidade.

     

Por suposto tamén compartimos as lecturas que nos acompañan estes días e que imos anotando para ler, agora ou á volta. Estas son algunhas das que podedes descargar nas plataformas de préstamo: Y te irás de aquí, a última novela de Lorenzo Silva que ademais publicou en aberto, a través da revista XLSemanal; La ridícula idea de no volver a verte, de Rosa Montero; La madre de Frankenstein de Almudena Grandes; Recursos inhumanos, de Pierre Lemaitre; Entre visillos, de Carmen Martín Gaite; A corazón abierto, de Elvira Lindo; Tiempo de espera, de Elizabeth Jane Howard; Lluvia fina, de Luis Landero; El extranjero, de Albert Camus; Un  amor, Alejandro Palomas; e La Tribuna, de Emilia Pardo Bazán.

Mais en realidade, falamos de todo un pouco. Da claridade nas palabras do filósofo e filólogo Emilio Lledó nestes tempos que vivimos, no documental Mirar palabras. Celebramos o día da poesía achegándonos aos poetas galegos actuais no documental Vértice de Versos, e tamén á mellor poesía en castelán, de man do proxecto Amamos la poesía da RAE. Revisamos os libros de Tània Balló, Las Sinsombrero, e o proxecto documental no que participa e que podemos ver na web de RTVE. Descubrimos o fermoso documental sobre a fotógrafa Ruth Matilda Anderson: A viaxe de Ruth. Tamén o documental adicado á actriz María Casares. Falamos de cine, de música, da operación Balmis, da cheeveriana serie Mad Men, do centenario de Galdós e dos encontros cos nosos autores favoritos nestes días, como é por exemplo Alejandro Palomas.

  programa adicado a Emilio LledóDocumental sobre a fotógrafa Ruth Matilda AndersonPrimeiro libro de Las Sinsombrero en ebiblioDocumental sobre a actriz María Casares

Este club na distancia é unha experiencia diferente na que se gaña en cooperación, xa que non só se comparte a visión dunha lectura, senón que tamén permítenos navegar xuntos neste mar de información e oferta cultural dixital que estamos a vivir. Así que dende o Club de lectura de adultos DL arrimamos o bote, esta vez en forma de post, para quen queira navegar con nós un pouco: anímaste?

Ano Galdosiano

Nesta semana que comeza, a do Libro (23 de abril), desde as bibliotecas municipais gustaríanos dedicarlle unha entrada do blog a Benito Pérez Galdós, xa que o 2020 é o Ano Galdosiano, en conmemoración do centenario da súa morte. Ademais, falaremos algo máis pormenorizadamente do seu libro El Abuelo, que foi lido polo Club de Lectura de Monte Alto nunha das súas últimas sesións.

Con motivo desta data, institucións coma o Ayuntamiento de Madrid levaron a cabo numerosas iniciativas para a súa conmemoración, coma este Seguir las huellas de Galdós en Madrid.

Photo of Benito Pérez Galdós.jpg

Galdós fotografado por Pablo Audouard cara a 1904. (Wikimedia Commons)

Non sería xusto chamalo só escritor, posto que Galdós foi novelista, dramaturgo, cronista, académico da Real Academia Española, político… Naceu nas Palmas de Gran Canaria en 1843 e é un dos maiores representantes da novela realista española.

Aos dezanove anos trasládase a vivir a Madrid, onde coñece a Francisco Giner de los Ríos, fundador da Institución Libre de Enseñanza (ILE), quen o anima a escribir. Durante os primeiros anos da súa estancia na capital frecuentou redaccións (escribiu en La Nación e en El Debate), teatros e faladoiros coma o Ateneo, onde coñece a Leopoldo Alas, Clarín, no que sería o comezo dunha profunda amizade.

File:Benito Pérez Galdós 63.jpg

Imaxe de Pérez Galdós na súa xuventude (circa 1863). Wikimedia Commons.

Nas súas primeiras novelas, como La Fontana de Oro (1870), o autor aínda bebe do romanticismo, aínda que con posterioridade transformaría o panorama literario apartándose desta corrente a favor do realismo e aportando á narrativa una gran expresividade e fondura psicolóxica.

En 1873 comeza a publicar os Episodios nacionales, corenta e seis novelas históricas redactadas entre 1872 e 1912, onde o autor trata a historia de España desde a batalla de Trafalgar ata finais do século XIX (a última serie de libros está inconclusa). Nelas, Galdós pretendía recoller a memoria histórica do pobo español a través da súa vida íntima e cotiá, mesturando vivencias de personaxes ficticios coa narración dos principais acontecementos históricos da época.

O autor continúa escribindo nos seguintes anos as súas novelas de teses (segundo a RAE, aquelas que teñen como obxectivo principal o desenvolvemento dunha determinada opinión ou ideoloxía). A este ciclo pertencen, á parte das primeiras obras que escribiu, outras como Doña Perfecta (1876) ou Marianela (1878).

File:Pérez Galdós y los hermanos Álvarez Quintero.jpg

Fotografía de Galdós cos irmáns Álvarez Quintero, que adaptaron Marianela ao teatro, na revista “Mundo Gráfico”, 18 de octubre de 1916 (exemplar da Biblioteca Nacional de España, AHS 42955)

É en 1881 cando publica La desheredada, que abre o ciclo das súas novelas españolas contemporáneas (ciclo da materia), entre as que destacan outros títulos como Fortunata y Jacinta (1886-7) ou Miau (1888). Neste tipo de obras, Galdós describe a sociedade madrileña na segunda metade do s. XIX baixo perspectivas naturalistas.

Afeccionado á política, afíliase ao Partido Liberal de Sagasta, gran amigo, e en 1886 é deputado por Guayama (Puerto Rico) nas Cortes. Con posterioridade ingresa no Partido Republicano e nas lexislaturas de 1907 e 1910 é deputado por Madrid pola Conxunción Republicano Socialista; en 1914 é elixido deputado por Las Palmas.

Na súa produción novelística, aínda dentro do ciclo de las novelas españolas contemporáneas, inicia unha segunda fase na que, influído pola lectura de León Tolstoy, abandona o influxo do naturalismo e inclínase polo espiritualismo (ciclo espiritualista), publicando entre 1891 e 1897 dez novelas desta nova estética entre as que destacan Tristana (1892) ou Misericordia (1897), que pecha esta etapa.

Dentro da súa produción teatral, os primeiros textos do autor non se conservan. En 1892 estréase no Teatro de la Comedia de Madrid a súa primeira obra madura: Realidad, despois da cal continuou traballando neste eido sen descanso, sendo moitas das súas representacións adaptacións das súas denominadas novelas dialogadas. A estrea máis recordada de Galdós, xunto con Casandra en 1910, foi a de Electra en 1901. Ambas obras criticaban os sectores tradicionalistas católicos do país, pero Electra foi representada nun momento histórico en España no cal, tras os avances liberais do período 1868-1873, crecía de novo a influencia do Vaticano. Esta obra sería tomada como exemplo de anticlericalismo e exaltaría os ánimos da sociedade, tanto nun sentido coma noutro, chegando a provocar que os sectores máis conservadores do país fixesen campaña en contra de outorgarlle o Premio Nobel de Literatura a Pérez Galdós cando foi proposto en 1912. Aquí podedes ver un artigo do diario ABC no que se explica o boicot sufrido polo canario. Tamén é moi interesante escoitar á xornalista Nieves Concostrina na súa sección Acontece que no es poco de La Ventana de Cadena Ser, onde explica de maneira divertida e moi clara, como é habitual nela, o acontecido na estrea de Electra. Podedes facelo aquí.

A súa defensa da Institución Libre de Enseñanza e do laicismo provocou que a Real Academia Española rexeitase a súa candidatura nun primeiro momento, aceptándoa finalmente en 1897.

Perdiérase todo el material histórico de esos años [siglo XIX], salvándose la obra de Galdós, no importaría. Ahí está completa, viva, real la vida de la nación durante los cien años que abarcó la garra del autor. Existen, para siempre, sus centenares y centenares de personajes históricos e imaginados, tan ciertos los unos como los otros. (…) Solo los más grandes en el mundo, y sobran dedos para contarlos, consiguieron otro tanto. Y aun más: le dejaría en la gloria novelera de su tiempo mano a mano con Tolstoi, porque, además de dar vida a seres para siempre presentes, supieron sacar a la luz el genio de su patria a través de sus luchas, glorias y desgracias. (…) Galdós ha hecho más por el conocimiento de España por los españoles –por el pueblo español– que todos los historiadores juntos.

Aub, Max (1966). Manual de historia de la literatura española (páx. 450-452)

EL ABUELO

El abuelo – Benito Pérez Galdós | Capítulo IV

Antes de falar de El abuelo, convén coñecer as características do estilo narrativo persoal do autor, xa que moitas aparecen nesta obra:

  1. Estilo directo e natural, sobre todo nos diálogos, seguindo os postulados estéticos realistas.

  2. Uso literario da linguaxe, tanto culta como coloquial, seguindo o modelo cervantino.

  3. Dominio do diálogo de inspiración clásica.

  4. Construción do relato nunha liña aberta ao humor e a ironía.

  5. Habilidade para espir as súas reflexións e un inxente coñecemento de todo academicismo.

  6. Tratamento coloquial do texto, recuperando recursos da narrativa oral ou o discurso familiar.

Tamén se pode percibir nesta obra un efectivo e sistemático manexo do simbolismo (evocador da súa propia desilusión pola debilidade de España) e unha conmovedora mágoa pola xente que pretende elevarse da bondade á santidade.

El abuelo é unha novela dialogada, é dicir, parece unha obra de teatro pero é practicamente imposible levala ás táboas tal cal foi escrita (demasiadas anotacións, moi longa, etc.), aínda que con posterioridade Galdós reescribiríaa para estreala nun escenario. Tamén foi levada ao cine por José Luis Garci en 1998, con Fernando Fernán Gómez no papel de Conde de Albrit e sendo candidata ao Óscar como mellor película de fala non inglesa.

Outros temas tratados nesta obra por Pérez Galdós son:

  • Representación da sociedade burguesa rural española de finais do s.XIX e das diferentes xerarquías e estratos existentes na poboación.

  • A honra extemporánea e esaxerada e un sentido do deber que vaiis alá do sentido común e mesmo da bondade. A busca da verdade a toda costa é necesaria?

  • A hipocrisía (o Conde é pobre pero quere seguir vivindo como rico, as actuacións do cura) e a deslealdade (da que o home acusa aos seus antigos criados), así coma a avaricia e a cobiza, representadas en Senén. É ilícito querer ascender?

El dinero lo ganan […] todos aquellos que con paciencia y fina observación van detrás de los que lo pierden…

Pérez Galdós, El abuelo.

  • O amor como un dos motores do mundo, xa que o Conde antepón finalmente este á honra.

  • A ironía e o fino humor co que é tratada toda a novela, tan característica no autor.

 

Para rematar esta breve conmemoración do ano Galdosiano en tempos de confinamento, recomendámosvos que fagades a visita virtual da súa casa museo de Gran Canaria clicando aquí.

File:EscritorioCasaMuseoPérezGaldós.jpg

Escritorio da Casa-Museo Pérez Galdós, co coñecido retrato do autor feito por Sorolla (Wikimedia Commons)

 

Literatura de ciencia ficción… ou non?

Esta semana, comenzabamos no blog falando de filosofía en tempos de pandemia, continuamos facendo un repaso por todas aquelas accións que as bibliotecas estamos a levar a cabo dende as nosas casas para seguir en contacto con todas e todos vós, onte mostrámosvos como foi o encontro virtual dos clubs de lectura con Marta Sanz e hoxe queriamos retomar o punto exacto onde quedamos nos clubs de lectura “Café con libros” da Biblioteca Os Rosales.

Os meses de febreiro e marzo, estabamos dedicándoos á literatura de ciencia ficción. O Pensatorio estaba a tratar o tema do desafío da cuestión tecnolóxica dende a filosofía, o ensaio e o debate. Pero o ciclo temático quedou truncado, aínda que estamos a intentarlle dar continuidade dende o eido dixital. Pensádeo ben: literatura de ciencia ficción, un xénero no que algunhas estáballe custando introducirse, polo inverosímil dos escenarios que presentaban moitos dos textos lidos e/ou comentados e de repente: pandemia, confimanento, incertidume… pero tamén a conciencia da vulnerabilidade das nosas sociedades, da interdependencia total, da necesidade de repensarnos e do ben común como valor esencial a coidar.

Charlas: "Ciencia e ficción, dúas caras da mesma moeda" por Nieves Delgado na Biblioteca Os Rosales

Charla de Nieves Delgado na Biblioteca Os Rosales

O martes, 10 de febreiro, a Biblioteca Os Rosales Nieves Delgado ofreceu unha charla sobre a tecnoloxía na literatura de ciencia ficción, dentro do ciclo “Tecnoloxía vs. Humanos. Estamos preparados para a nova era dixital?”. Os clubs de lectura da Biblioteca Os Rosales, Café con libros, nun intento de achegarnos ao xénero da ciencia ficción, vimos de ler dúas obras como “Un mundo feliz” e “Lágrimas en la lluvia”. Na charla de Nieves Delgado incidimos nos aspectos da tecnoloxía que podemos extraer dos libros de ciencia ficción, obtendo as chaves para ler con maior frecuencia esta literatura, derrubando deste xeito posibles prexuizos e vinculándoa coa deriva do mundo no que vivimos.

Nieves Delgado é unha escritora galega de ciencia ficción, gañadora do Premio Ignotus en tres ocasións: polo seu relato curto “Casas rojas” e polas súas novelas “36” e “UNO”. Escribiu tamén multitude de relatos e varios artigos. É editora do Visións 2018. Ademais, compaxina a súa faceta de escritora coa de profesora de física en educación secundaria.

Pero ademáis destas dúas novelas curtas de Nieves: “36” e “UNO”, que poderedes ler en canto volvamos a abrir as nosas portas, recomendámosvos algunhas das nosas últimas lecturas de novelas de ciencia ficción:

“Un mundo feliz” de Aldous Huxley: todo un clásico, que moitas e moitos de nós teremos nas nosas bibliotecas persoais, seguro.

O autor imaxina neste libro, unha sociedade que utilizaría a xenética e o clonaxe para o condicionamento e o control dos individuos. Nesta sociedade futurista, todos os nenos son concibidos en probetas e xeneticamente condicionados para pertencer a unha das 5 categorías de poboación, da máis intelixente á máis estupida. Describe unha ditadura perfecta que tería a aparencia dunha democracia, un cárcere sen muros no cal os prisioneiros non soñarían en evadirse. Un sistema de escravitude onde, grazas ao sistema de consumo e o entretemento, os escravos terían o amor da súa servidume.

A seria Bruna Husky de Rosa Montero: “Lágrimas en la lluvia”, “El peso del corazón” e “Los tiempos del odios”, tres novelas dispoñibles no catálogo de libro electrónico GaliciaLe. Hai ademáis unha adaptación de “Lágrimas en la lluvia” ao cómic, o que nos deu pé no seu día a introducir o xénero do cómic de literatura de ciencia ficción, cunha longa tradición e grandes obras nas nosas comictecas.

Novela de supervivencia nun mundo insólito. Unha procura: o sentido da vida, Un adversario: a morte. Unha conquista: a identidade. A detective Bruna Husky é contratada para descubrir que hai detrás dunha onda de tolemia colectiva nunha contorna social cada vez máis inestable. Mentres, unha man anónima transforma o arquivo central de documentación da Terra para modificar a Historia da humanidade. Agresiva, soa e inadaptada, a detective Bruna Husky vese inmersa nunha trama de alcance mundial mentres se enfronta á constante sospeita de traizón de quen se declara susaliados coa soa compañía dunha serie de seres marxinais capaces de conservar a razón e a tenrura no medio da vertixe da persecución.

“Be Water” de Antía Yáñez. Unha novela xuvenil nun novo proxecto editorial galego, Cuarto de inverno.

Tralo Gran Cataclismo na Terra (non moi alonxada da verdadeira emerxencia climática do planeta), a humanidade xa non pode vivir na superficie terrestre, senón que o fai soterrada unhas estructuras controladas polas elites. Nestas colmeas denúnciase a escaseza de recursos, onde a falta de auga é a chave para manter o control da sociedade. Unha protagonista feminina forte fará que nos cuestionemos xunto a ela estas clases sociais e avancemos pola trama con ganas de seguir os seus pasos, nesta e nunha posible continuación, como xa pide o seu lectorado! A ilustración da capa é de Nana e convida a lela sen demora.

“Frankissstein: una historia de amor” de Jeanette Winterson, tamén dispoñible en GaliciaLe.

Winterson entremezcla varios tempos para falarnos tanto de Mary Shelley ou Ada Lovelace como dun médico transxénero, dun profesor que traballa no campo da intelixencia artificial ou dun empresario cunha industria de robots sexuais no tempo presente (unha Inglaterra post-Brexit). Pero o tema sempre é o mesmo: a dicotomía mente-corpo, o transhumanismo, os avances científicos en cada época, o xeito en que enfrontamos a morte, que é e que non é o ser humano… Ah e sempre tendo presente no debate a cuestión do xénero.

Seguiremos lendo por este camiño aberto. Dende logo, comprobamos tralas lecturas, a charla, as tertulias, a realidade que estamos a vivir… que a ciencia ficción é unha ferramenta estupenda para repensarnos individual e sobre todo colectivamente.

A ciencia ficción é unha ferramenta estupenda para repensarnos individual e sobre todo colectivamente.

Deixámosvos a escolma de lecturas que recollimos trala charla de Nieves Delgado do 10 de marzo e agradecémoslle a xenerosidade coa que agasallounos aquela tarde, que hoxe parece tan lonxana. Repetiremos conversa e apertas, seguro. No catálogo das Bibliotecas Municipais podedes consultar onde poderedes atopar estos títulos, unha vez restablezamos o servizo completo 🙂

ciencia ficcion2

Escolma de literatura de ciencia ficción mencionada na charla de Nieves Delgado

Recomendacións do Club de Lectura Forum Mañás para levar con éxito o confinamento

Durante estes días, estamos a ver constantemente, nos medios de comunicación, imaxes desalentadores de como avanza o coronavirus (COVID-19) polo noso país e polo resto do mundo. As cifras de contaxios aumentan diariamente, deixándonos unha sensación de impotencia e desasosego. Debemos darnos un respiro e mergullarnos en historias que nos lembran quen somos, ou que nos fai sentirnos felices.

O club de lectura de Forum Mañá quere compartir con todos vós unha serie de recomendacións de libros que teñen entre os seus andeis, para sobrelevar mellor estes días de confinamento.

 

C.L. Forum mañásEl intermedio que somos. Silvia Salgado 

Esta non é a historia dun neno con Asperxer, non é tampouco o relato da travesía da súa irmá adolescente. Esta novela fala de nais e fillas. Das mulleres que crían ser, as que son e as que serán algún día. Queda lonxe de ser unha novela romántica, pero si é unha historia de amor. Laura Carson vive e traballa en Madrid onde formou a súa propia familia e desposuíuse da anterior. Está casada con Mario e é nai de dous fillos: Mateo, con síndrome de Asperxer, e Amanda, a irmá adolescente dun Asperxer. O seu traballo como farmacéutica permítelle coñecer case todos os males da veciñanza, pero ela ben sabe que hai doenzas que non se poden curar. Con todos os seus clarescuros garda os seus recordos nunha caixa de latón: as últimas fotos que fixo o seu irmán e tamén as cartas que non le e recibe da súa nai. Amanda Carson, sabe que á súa nai non lle cabe máis dor nesa caixa. Deberá buscar a súa propia ou facerlle fronte a un suceso que a fixo maior a piques de cumprir os 15.

Recomendación de Marisol Ríos

“Está novela fala de mulleres e fillas…Das mulleres que crían ser, as mulleres que son e as que serán algún día. É unha historia de amor á familia. De Silva Salgado, a autora, dicir que as súas novelas son un pracer. Gústanme pola súa mensaxe de benestar. Esta novela é para ti e para todas as mulleres que hai na túa vida.”

 

La Boda de Leonor. Mireille Calmel

O mosaico dunha época onde a maxia, as intrigas políticas e a sedución aínda influían a partes iguais no curso da Historia. Un mundo de reis e conspiradores, de fe cristiá e bruxería, de amizade e traizón no que a nova duquesa Leonor de Aquitania loita por forxar o seu porvir.

 

Recomendación de Enrique Pereira

“Leonor de Aquitania é unha das miñas heroínas desde que souben dela na miña mocidade.”

Yoga clásico. Vimia Lalvani

Todo ser humano ten unha chispa divina. O propósito do ioga é acender esta chama para levar a cada persoa a unha conciencia superior.

Recomendación de Marica Freire

“Unha forma de relaxación para soportar esta situación que estamos a vivir e non terminaría mordendo os mobles!!!.”

 

 

El talento de Mr. Ripley. Patricia Highsmith

No talento de Mr. Ripley, a máis soada novela de Patricia Highsmith, aparece a súa máis fascinante personaxe: o inquietante e amoral Tom Ripley, figura prototípica dun xénero que Highsmith inventou, que se sitúa entre a novela policíaca e a novela negra, entre Graham Greene e Raymond Chandler, onde o máis trepidante suspense se aúna a unha vertixinosa análise psicolóxica. Mr. Greenleaf, un millonario americano, pídelle a Tom Ripley que tente convencer ao seu fillo Dickie de que regrese ao fogar. Tom acepta o encargo –de paso pon terra por medio a posibles problemas policiais– e atopa a Dickie e á súa amiga Marga, con quen establece unha turbia relación que desemboca no crime e o engano.

Recomendación de Morelva Nobrega

“Novela policíaca clásica moita intriga e moi ben escrita”

El arte de no amargarse la vida. Rafael Santandreu

Sofres de terribilitis? Rafael Santandreu explica que moitos dos problemas emocionais actuais son causa dunha mala filosofía de vida. Con gran facilidade vémonos deprimidos, ansiosos ou moi desgraciados. A arte de non amargarse a vida conta que todos estes trastornos emocionais poderían cualificarse de terribilitis. Na nosa sociedade temos moitas crenzas que nos fan ser infelices como que se non tes parella es desdichado ou que hai que ter un posto de traballo moi importante para realizarse. Seguindo a saga dos grandes libros de psicoloxía para o gran público Rafael Santandreu, expón nesta obra un método práctico e claro, aínda que completamente científico, para camiñar cara ao cambio psicolóxico

 

Recomendación de Teresa Vázquez

“Estamos a pasar por uns momentos tan críticos; que Santandreu axúdanos no seu libro “A arte de non amargarse a vida”, con tonteras totalmente superfluas e cando pase todo isto. VIVAMOS!!!..

Imposible es nada. Elena Pita.

Con esta idea por bandeira, o cirurxián galego Diego González Rivas, coñecido como doutor Diego,loita contra o cancro de pulmón e a dor en hospitais do mundo enteiro. A súa revolucionaria técnica permite operar a cavidade torácica practicando un pequeno orificio intercostal, ás veces mesmo con anestesia local, e facilita aos pacientes a volta a casa e á vida ás corenta e oito horas. A xornalista e escritora Elena Pita cóntanos con paixón a viaxe deste cirurxián que se atreve cos casos máis complexos para regalar alegría. Diego González Rivas (A Coruña, 1974) en apenas un ano, o 2015, acometeu máis de oitocentas cirurxías maiores ao redor do planeta, a maioría delas nun dos hospitais onde intervén e insignia regularmente, o Xangai Pulmonary Hospital. A súa técnica cirúrxica ( Uniportal VATS) é pioneira mundial: permite extirpar a través dunha única incisión os tumores máis enrevesados. É tamén un dos médicos máis activos na difusión de avances cirúrxicos nas redes sociais. De feito foi quen abriu a primeira canle de cirurxía en Youtube..

Recomendación de Dolores Otero

“Nunca mellor, vai por todos os  que nos coidan e que nacen coa vocación de axudar e regalar alegría aos demais.”

Erebus: Historia de un barco. Michael Palin.

O barco que viaxou dúas veces ao cabo do mundo O HMS Erebus emprendeu dous das expedicións navais máis ambiciosas de todos os tempos. A primeira levouno máis ao sur do que calquera humano chegara xamais. Durante a segunda, desapareceu sen deixar rastro nas augas do Ártico. Os motivos do seu tráxico final están rodeados de misterio.Michael Palin, estrela dos Monty Python e expresidente da Real Sociedade Xeográfica de Londres, recrea vívidamente a historia do Erebus, desde o seu botadura en 1826 ás épicas expedicións que o levaron á gloria e despois, ao desastre. Por estas páxinas desfilan os seus fascinantes tripulantes: o gallardo James Clark Ross, o atormentado John Franklin,  Francis Crozier, o eterno segundo ao mando ou Joseph Hooker, un brillante naturalista de gatillo fácil. En Erebus, cun estilo fresco e rigoroso, unido a unha exhaustiva investigación, Palin recrea a gran época das exploracións do século XIX e presenta a aventura do barco que viaxou dúas veces ao cabo do mundo.

Recomendación de Zulema Hernández

“Para os que gocedes cos relatos de aventuras, nesta expedición real en busca do tan soñado Paso do Noroeste Palin consegue case un documental que vos trasladará ás xeadas zonas de ambos os polos.”

El testamento. John Grisham

Un vello multimillonario moribundo desexa evitar custe o que custe que os seus fillos, quen xamais se preocuparon por el, herden a súa fortuna. Frustrando os codiciosos intereses da súa familia, redacta un testamento que non deixará indiferente a ninguén.
Troy Phelan, un vello multimillonario cun cancro terminal, encérrase no seu luxoso despacho para escribir o seu último testamento. Está furioso cos seus fillos e coas súas ex esposas, que levan tempo esperando con paciencia carroñera que o tumor do tamaño dunha pelota de golf que crece nun recuncho do seu cerebro acabe coa súa vida e poidan, ao fin, herdar a súa fortuna. O que non imaxinan é que el se gardou un último as na manga. Non permitirá que o cancro leve o seu último alento. Determinou como e cando deixará este mundo: saltará pola xanela do seu ático e deixaralles pasmados.  Mentres en Washington a familia Phelan emprende unha encarnizada loita para recuperar o que cre que é seu, Nate Ou’Riley, un avogado litigante e un alcohólico rehabilitado, ten a misión de atopar a Rachel….

Recomendación de Conchi García

“É unha novela sobre avogados e describe o egoísmo das familias #ante as herdanzas”.

.

Cuentos. Antón Chéjov.

Chéjov, foi un escritor ruso autor de novelas, relatos curtos, ensaios, obras de teatro e, sobre todo, multitude de contos, xénero literario no que fixo historia e no que se lle considera un mestre.
Chéjov era médico de profesión e durante toda a súa vida compaxinou a gran paixón que sentía pola literatura coa medicina. O seu primeiro libro de relatos, ao que puxo o nome de “Cuentos de Melpómene”, obtivo o Premio Pushkin e isto significou o primeiro dos seus triunfos como escritor. As súas obras de teatro “La gaviota”, “Tío Vania”, “Las tres hermanas” e “El jardín de los cerezos”, aínda que inicialmente pasaron desapercibidas, cultivaron un gran éxito máis tarde, ao ser representadas pola Compañía de Teatro de Arte de Moscova.

Recomendación de Mar Losada

Chéjov transmite sentimentos…. moi apropiado para estes momentos!!

Historia del tiempo. Stephen HawKing

Nel Stephen W. Hawking presenta de forma clara e concisa os conceptos fundamentais da mecánica newtoniana, a teoría da relatividade, a mecánica cuántica e a cosmoloxía contemporánea, temas todos eles que, xunto ao seu interese intrínseco, permiten enmarcar o problema de fondo tratado no libro: a orixe do universo e a creación do espazo-tempo, chegando a asomarse a campos máis amplos e aventurados, como a metafísica e mesmo a teoloxía, ao exporse a natureza dun Deus creador, ou máis ben garante do sentido do universo.

Recomendación de Carmen Bares

“Permítenos gozar da ciencia aos profanos na materia”.

.

Desencuentros. Luis Sepulveda

O talento narrativo do escritor chileno Luís Sepúlveda, autor da soada novela Un vello que lía novelas de amor, desprégase con mestría nos contos que compoñen o volume. Todos os seus personaxes —vítimas dun desencontro, dun descoido ou un malentendido— viven, quizá sen sabelo, ese instante fugaz en que se decide unha existencia enteira. Unhas veces, as súas desventuras fan sorrir; outras veces, cando se converten en cruel espello da realidade, fan pensar. E namentres, ao longo das páxinas, Sepúlveda introduce ao lector en misteriosas intrigas ou estrañas conspiracións, condúceo a desertos remotos ou rúas populosas, a cafés portuarios ou librerías de vello, lugares poboados de seres estrafalarios, desmesurados ou insignificantes, pero todos eles situados ao bordo do precipicio.

Recomendación de Tere Vilariño

“Son historias curtas que contan os fracasos da xente, pero está contado en clave de humor. Sácache un sorriso que falta fai!!!.”

El balcón en invierno. Luis Landero

Un relato de formación que retrata un país e unha época, por un dos máis grandes novelistas españois. Asomado ao balcón, debaténdose entre a vida que bole na rúa e a novela que empezou a escribir pero que non lle satisfai, o escritor vese asaltado polo recordo dunha conversación que tivo lugar cincuenta anos antes, noutro balcón, coa súa nai. «Eu tiña dezaseis anos, e a miña nai corenta e sete. O meu pai, con cincuenta, morrera en maio, e agora abríase #ante nós un futuro incerto pero tamén prometedor.» Este libro é a narración emocionante dunha infancia nunha familia de labradores en Alburquerque (Estremadura), e unha adolescencia no madrileño barrio da Prosperidade.

Recomendado por Adela Sevilla

“Recomendo este libro porque é  un contraste da vida do pobo e a da cidade. Convida a reflexionar cal é mellor.”

Mi pecado. Javier Moro.

Javier Moro recrea  en “Mi pecado” unha historia que sucedeu realmente. O seu protagonista é a actriz española Conchita Montenegro quen, en 1930 con apenas 19 anos, desembarcou en Hollywood. Grazas á súa beleza, intelixencia, personalidade e tesón, a nova promesa fíxose un oco entre as principais estrelas do momento. A súa extraordinaria mirada cativou a Leslie Howard, un dos actores máis soados da época, un home casado que lle dobraba a idade. Os amantes viviron o seu idilio entre festas de ilusión e estreas triunfais, paseos dacabalo e voos en avioneta pola costa de California, entre a paixón e o engano. Trece anos máis tarde, a súa historia de amor tivo un desenlace inesperado cando os dous reencontráronse en Madrid e, sen sabelo, influíron no curso da Segunda Guerra Mundial.

 

Recomendación de Carmen Santos

“É a historia dunha famosa actriz española dos anos 30 que triunfou en Hollywood.”

E ata aquí as recomendacións dos participantes do Club de Lectura Forum Mañás. E ti cal nos recomendas?

Lembra , estes días eu #quedonacasaeleo

 

Un caballero en Moscú de Amor Towles

 

un caballero en moscu

O pasado mes de febreiro, no club de lectura Sagrada Familia dedicamos as nosas lecturas a esta novela, por non dicir “novelón”.

Trátase dunha novela actual que preserva asombrosamente o corte clásico dos grandes autores rusos de finais do s. XIX e principios do s. XX. Unha novela para deleitarse coa lectura, que axuda a calmar os ánimos pero non por unha narración lenta senón porque nos devolve ao ritmo de vida doutra época. Achéganos á mellor versión dos tempos pasados sen deixar de presentar tamén os seus lados escuros, e máis dada a localización onde se desenvolve a historia.

Alexandr Ilych Rostov, un conde ruso, encantador, intelixente e elegante, é condenado a morte polos bolxeviques en 1922. O comité revolucionario non sabe ben que facer con el, e grazas a un poema subversivo escrito dez anos antes, elude o seu tráxico final. Por ese inusitado xiro do destino remata condenado a arresto domiciliario, no luxoso hotel Metropol de Moscova.metropol-postcard

Desenvolve a vida do Conde desde que sae escoltado pola porta do Kremlin e o confinan no hotel, un clásico da cidade, situado a poucos quilómetros da sede do goberno, e onde é un cliente asiduo. Alí permanecerá como unha reliquia viva, dunha época desaparecida de águias bicéfalas, duelos, bailes, … observará o paso do tempo, a descoloración do seu mundo e vendo os cambios dos costumes, cunha inxenuidade chea de inxenio. Esa é unha das singularidades desta novela, que a converte nunha das máis entrañables, simpáticas, orixinais e sorprendentes dos últimos tempos.

O noso protagonista pasa de vivir nunha suite a apousentarse nun faiado, ata 1954, cando dous axentes do KGB van buscalo. Neste tempo Rostov, acomódase á súa nova situación e a sobrevivir, sen perder os modais, a súa exquisita educación e os seus principios. Sen profesión coñecida, ata ese momento dedicouse con paixón aos praceres da lectura e da boa mesa, pero fai gala dunha gran capacidade de adaptación da que moi poucos seriamos quen.

Durante este confinamento sucédense varios acontecementos históricos para o país: a caída de Bujarin, o ascenso de Stalin, a fame negra de Ucraína, a revolución proletaria e todos aqueles que se desenvolven a principios do século XX.

A novela é un bosquexo de como era a situación da poboación rusa no momento do derrocamento do réxime zarista imperial pola revolución bolxevique, un movemento que xurdiu da unión de obreiros, campesiños e soldados, e  orixinou unha guerra civil na que morreu moita xente. Este cambio político motivou que moitos perderan terras, propiedades, se exiliase e incluso fose condenada polo novo réxime polos motivos máis inusuais. Pero o autor realiza unha mostra da crúa realidade cunha gran dose de dozura e tenrura que enfatiza a humanidade que dificilmente se perde aínda na máis profunda das adversidades.

O conde concéntrase nos asuntos prácticos sen deixar de reler aos seus básicos, Robinson Crusoe, Anna Karenina, Tolstoi, Gógol, Montaigne , Pushkin e Dostoiesvski.

Establece lazos afectivos con algúns dos personaxes que traballan no hotel, nunha aparencia de normalidade. Adquire responsabilidades chegando incluso a criar a unha nena, Sofía, que lle é confiada pola súa nai (Nina) ata que medra e se converte nunha gran pianista.

O final feliz está asegurado, como non podía ser doutro xeito, pero a forma de rematar a novela temos que deixala en incógnito para permitir aos lectores e lectoras degustar a novela completa e o seu estupendo final.

Esta novela gustou moito no club de lectura Sagrada Familia,  é enxeñosa, poética e xenerosa. Cun argumento orixinal que permite coñecer a cultura rusa e a súa sociedade. Está moi ben escrita, tece con moito coidado as relacións humanas que xorden neses momentos de crise. É tenra, un libro cunha lectura que relaxa, fai rir ás veces e dunha gran beleza polas súas descricións. O final, inesperado e feliz, gustou moito ás nosas lectoras do club. Un dos mellores éxitos deste curso de lecturas.

O autor, Amor Towlestowles-kXDF--510x287@abc

Naceu en Boston en 1964 e nos primeiros anos da súa vida estivo apartado da literatura. Con 25 anos trasládase a Nova York, e xunto cun amigo crea unha empresa de investimentos, que mantivo durante dúas décadas.

normas de cortesia

Bowles escribe a súa primeira novela, “Normas de Cortesía”, un ano antes de deixar o mundo das finanzas. Esta ópera prima é unha homenaxe á Nova York dos anos 30, na que os porteiros, edificios maxestosos, concertos de jazz,… eran habituais. Conta a historia dunha rapaza con avaricia que tenta sobrevivir no medio das tentacións e dos perigos da cidade.

Logo xermina “Un caballero en Moscú” cando, polo seu cargo de executivo, ten que facer moitas viaxes parando sempre nos mesmos hoteis, e comprobando que sempre se atopaba coa mesma xente. E escolle Rusia, porque é un grande admirador e coñecedor da súa historia e literatura e porque alí, na época dos zares, levábanse a cabo arrestos domiciliarios con frecuencia. Un bo exemplo foi o de Pushkin en Peskov.

Esta segunda obra tivo unha grande acollida e foi  recoñecido como o libro máis vendido por  “The Times” e “Sunday Times”. Ámbalas dúas se atopan dispoñibles para os lectores nas Bibliotecas Municipais da Coruña.

Hai que engadir que xa están comprados os dereitos para filmala e xa se coñece que será Kenneth Branagh o actor encargado de poñer corpo ao noso conde Rostov. Será nunha serie producida pola Entertainment One e dirixida por Tom Harper, pero aínda descoñecemos a data prevista para a súa estrea. De seguro estaremos expectantes para non perder detalle desta versión cinematográfica do grande “Un caballero en Moscú”.

María na busca da liña do horizonte, Esther López Castro

Nestes días de confinamento non vén mal rememorar todos eses bos momentos pasados nos clubs de lectura das bibliotecas coruñesas. Ademais, cómpre lembrar tamén que o préstamo de ebooks segue dispoñible e que as horas a carón dun bo libro non son nunca tempo en balde. Aproveitemos para ler!

Hoxe queremos falar da marabillosa xornada que Esther López Castro, asistente ao club de lectura da biblioteca de Estudos Locais, pero tamén escritora, nos fixo pasar. Co seu libro María na busca da liña do horizonte, Esther deleitounos o mércores 4 de marzo cunha aventura que os e as asistentes ao club chegaron a comparar con La Sirenita ou as películas de Disney, pola viveza e colorido das súas palabras.

IMG_20200304_184530

Esther naceu en Betanzos, vila moi presente na súa vida e nos seus textos. Aí é onde vive María, a protagonista desta historia, e o lugar ao que a escritora dedica moitos dos seus poemas, publicados, entre outros, no libro das festas que anualmente saca do prelo o concello.

Cando casou marchou vivir á Coruña. Ten os estudos básicos, pero iso nunca foi un impedimento para que as súas ganas de aprender e de entender o mundo por medio das súas reflexións se visen plasmadas na fermosura dos seus textos.

Comezou a escribir a unha idade que moitas persoas coidarían tardía e, nun principio, como mera reflexión persoal e impelida pola necesidade de reordenar o seu mundo interior, pero iso non evitou que a xente ao seu redor a animase a compartir os seus escritos, vista a súa calidade. E iso fixo. Autopublicouse e vendeu dúas edicións enteiras, e ademais fíxonos desfrutar dun serán moi agradable na biblioteca de Estudos Locais no que, ademais, recitou poesía e cantou, xa que pertence á Coral do Sporting Club Casino de A Coruña.

Aquí vos deixamos con ela, porque ben merece a pela escoitala. Grazas, Esther!

IMG_20200304_184336

VIVIR SIN PERMISO Y OTRAS HISTORIAS DE OESTE

«Somos lo que recordamos, somos lo que olvidamos, pero también somos lo que amamos y lo que nos duele.»

La novela está dividida en tres relatos, “El miedo de los erizos”, “Vivir sin permiso” y “Sagrado mar”. Las tres tienen un denominador común, la relación existente entre un espacio geográfico, los habitantes de dicho espacio y el narcotráfico.

El primero de los relatos comienza con el hallazgo por parte de dos jovenes, perternecientes a una pandilla más o menos desarraigada de lo que llamamos una vida ordenada, de unos fardos fondeados en un recodo de la ria en la que generalmente pescan. Los fardos contienen cocaina. Los recogen, los ocultan y a partir de aquí se desencadenan una serie de sucesos en el entorno que amarga la existencia de aquellos que econtraron lo que suponían les resolvería  el futuro.

En la segunda narración, “Vivir sin permiso”, el capo más poderoso del lugar, Nemo Bandeira, se da cuenta que empieza a perder facultades mentales, olvida cosas, no esta seguro de lo que oye o escribe, etc. Su organización es poderosa y en ella hay personajes que en apariencia le son fieles hasta donde se puede esperar. El desenlace nos hace ver que en un mundo dominado por el dinero la fidelidad es difícil de guardar si su poseedor no se encuentra en condiciones de imponerse a los que aguardan su caida. En ese mundo del narcotráfico parece imperar la siguiente ecuación “Velocidad más codicia más necesidad má violencia” Algo que para el autor del libro sirve también para la forma de actuar de los líderes de las grandes potencias políticas.

“Sagrado Mar”, el último relato, trata de la opresión a la que se ven sometidos aquellos que no acatan las normas que el poder impone. Es la historia de un joven presidiario que debe enfrentarse al control tanto del propio sistema carcelario como el que ejerce el capo de la droga en el interior del centro.

Rivas parece querer sublimar esta desobediencia. “No acatar siempre las órdenes es lo que ha permitido a la humanidad avanzar en la historia”. Es un elogio a la libertad como premisa fundamental.

Señalar que el autor no trata de idealizar el mundo del hampa ni del narcotráfico. Al revés, trata de exponerlo para desacrilizar este mundo y que se conozcan sus perniciosos efectos. En los tres relatos se esconde ese canto a la libertad, a no dejarse arrastrar por los fácil.

Manuel “Manolo” Rivas Barrós (La Coruña, 24 de octubre de 1957) es un escritor, poeta, ensayista y periodista gallego cuya obra se desarrolla fundamentalmente en lengua gallega, aunque también las traduce a menudo él mismo al castellano, idioma en el que escribe artículos para el diario El País.

Nacido en la calle Marola del barrio coruñés de Montealto, estudió en el Instituto de Enseñanza Secundaria Monelos. Su padre, albañil, quería que siguiera sus pasos; su madre, lechera, le aconsejó seguir un trabajo en el que no se mojara, así que hizo caso a ésta, y se empeñó en estudiar, lo mismo que su hermana.1

Comenzó a trabajar como periodista muy joven, a los 15 años, escribiendo para el diario El Ideal Gallego. Terminada la secundaria, se trasladó a Madrid, donde estudió Ciencias de la Información.

Ha colaborado con diversos medios de prensa, radio y televisión. En octubre de 2003 participó, junto con Xurxo Souto, en la reinauguración2​ de la emisora comunitaria Cuac FM (La Coruña), de la que ambos se convirtieron en padrinos y socios de honor. Escribe en el diario El País.

Por otro lado, Manuel Rivas fue socio fundador de Greenpeace en España, y ocupó cargos directivos en la organización durante varios años. Durante el desastre del Prestige, participó en la creación de la plataforma ciudadana Nunca Máis. Fue además premiado por la asociación belga de Amnistía Internacional.

En 2009 fue elegido miembro de la Real Academia Gallega y en octubre de 2011, distinguido con el título de doctor honoris causa por la Universidad de La Coruña,3​ e investido el 23 de marzo de 2012.

Desde hace muchos años vive en Vimianzo. Está casado con María Isabel López Mariño, profesora de Economía en un instituto de enseñanza secundaria,4​ y tiene dos hijos: Martiño Rivas, actor, que empezó a ser conocido por su trabajo en la serie de Antena 3, El internado, y Sol, poetisa.5

Buena parte de sus mejores reportajes, en castellano, están compilados en El periodismo es un cuento (1998), usado como libro de texto en numerosas facultades de Ciencias de la Información, así como en los volúmenes Toxos e flores (1992), Galicia, el bonsái atlántico (1994), Galicia, Galicia (2001), Mujer en el baño (2004) y Una espía en el reino de Galicia (2004).

En la literatura se inició como poeta, en los años setenta: fue cofundador del grupo Loia y en la revista homónima publicó sus primeros versos. Ha publicado varios poemarios y las antologías El pueblo de la noche y El pueblo de la noche y mohicania revisitada.

En la narrativa comenzó con cuentos, y obtuvo su primer triunfo con el volumen Un millón de vacas (1989), que ganó el Premio de la Crítica de narrativa gallega. Con la recopilación ¿Qué me quieres, amor? se llevó en 1996 los premios Nacional de Narrativa y Torrente Ballester. Este libro incluye el relato La lengua de las mariposas, en el que se basó José Luis Cuerda para rodar la película homónima.

Además de cuentos, ha escrito varias novelas y obtenido éxito tanto entre lectores como la crítica. Así, El lápiz del carpintero (1998) ganó una serie de premios, entre los que destaca el de la Crítica. Esta obra está traducida a 36 idiomas y fue llevada al cine por Antón Reixa.

Después ha publicado los relatos de As chamadas perdidas (Las llamadas perdidas) en 2002 (premio de la Crítica), y de Contos de Nadal (2003); así como Nosotros dos, de ese mismo año. En 2005 hizo una incursión en el teatro con la pieza El héroe.

Todo é silencio (Todo es silencio), 2010, fue finalista al premio Hammett como novela negra policiaca y ha sido adaptada al cine en una película estrenada en 2012 y dirigida por el director albaceteño José Luis Cuerda donde aparecen actores como Miguel Ángel Silvestre y Juan Diego. Esta novela también ha sido publicada en el Reino Unido.6

En 2012 ha publicado un muy personal As voces baixas (Las voces bajas), donde se zambulle en su infancia (y en la de su hermana María), como testigos de la supervivencia familiar durante el franquismo y de las “voces de la intrahistoria”. Como dice Rivas, “lo que cuento no es el enigma que yo soy; yo puedo entender parte del enigma que soy contando a los demás”.6

En 2015 ha publicado El último día de Terranova, novela que relata la trayectoria española desde la posguerra y la transición tomando como punto de partida la vida de una librería de La Coruña, hoy amenazada por el cierre.7

CORAZÓN DE PALOMA

“En esta vida, pensó una vez más, hay que dejar los pensamientos  en suspenso si quieres permanecer incólume o la culpa y la pena te lo quitan todo; incluso a ti de ti mismo”. Kiran Desai

Antón Borrallo nos presenta un cuadro de la sociedad rural gallega a finales de la guerra civil. Son momentos duros. Nos narrará los avatares de la familia Barbosa, que en esos momentos está compuesta por Victor Barbosa Varela y sus cuatro hijos, Fidel, Adrián, Hipólito y Félix, viven en una inexistente aldea llamada Matamara, cuya ubicación no aclara pero parece situarla entre La Coruña y Carballo.

El narrador de la historia es Hipólito y son sus recuerdos los que configuran el relato. Es una historia dura y triste como parece que era el tiempo de infancia, adolescencia y juventud que le tocó vivir. Tiene 4 años y comienza contando como fue el entierro de su madre. Ya en ese episodio comenzamos a conocer la personalidad del cabeza de familia. Es despótico con todos y de una manera especial con sus hijos. Sus deseos deben cumplirse con prontitud y a rajatabla. No hacerlo así conlleva recibir todo tipo de castigos y humillaciones. Considera que esta manera de educarles es la que conviene para fortalecerles el carácter y lograr que el día de mañana sirvan para algo. Solo la madrina de los niños, Consuelo, consigue en ocasiones que sea menos rígido, pero solo se trata de momentos puntuales. Lo normal es el trato tiránico en lo que a sus hijos se refiere. Como es lógico el mayor, Fidel, es el blanco de sus iras, ya que le responsabiliza del comportamiento de sus hermanos, pero no por eso  los demás dejan de recibir su ración diaria de castigos y golpes. Víctor no es más que un reflejo de la sociedad que le rodea, donde la autoridad se ejerce de forma coercitiva.

Dicha sociedad  está compuesta por gente ruda, de escasos conocimientos fuera de los que por su trabajo como agricultores y ganaderos minufundistas necesitan. Muchos son analfabetos. La autoridad está representada por la Guardia Civil y la Iglesia. El párroco del lugar tiene un enorme poder. Sus feligreses están sujetos a sus opiniones y esto hace que su obediencia, al menos en público, sea supina.

Tampoco la educación que reciben por parte de D. Metodio, un maestro de vieja escuela, es la adecuada. Era famoso por castigar con una larga vara de avellano que llegaba a todas las cabezas de la clase, sin distinción de sexo y edad. En resumen, la vida de aquellos infantes era un reguero de trabajos, humillaciones y golpes. Algo tendrían que hacer para aguantar. Pensaban en cómo escapar de aquel clavario, de irse de casa, pero eso estaba lejos, a largos y penosos años de espera.

La parroquia se había quedado sin cura. Al fin, la diócesis nombra un párroco. Es un cura joven, D. Cecilio, y parece que con él llega algo de aire fresco a la vida de sus feligreses. Para los Barbosa significará además tener en su casa la residencia del mismo. Ésto hace que la relación de la familia con dicho sacerdote sea más fluida pero sin pasar a íntima.

Irán apareciendo más personajes a lo largo de la narración, personajes que configuran un variopinto conjunto y nos detallan como eran aquellas vidas en aquellos momentos. No hay muchas alegrías, más bien abundan las tristezas. El autor no ahorra palabras para detallar el drama que compone el vivir de aquel modo. Incluso en los momentos que parecen más relajados nos da la sensación de que la tragedia está al caer. Y también ésto, la tragedia, forma parte de la historia como leeremos.

La novela está escrita con cierta fluidez, pero rezuma tristeza. Aún así  creo que debemos quedarnos con la fortaleza de Hipólito, la sensatez de Fidel y el coraje de Adrián. Quedarnos con lo que soñaban hacer con sus vidas y la forma en que fueron logrando  acercarse a aquellos sueños.

También debemos pensar en la influencia que en todos tiene el cómo fuimos educados y tratados en los albores de nuestra existencia. Es algo que nos condicionará en el futuro sin que podamos desprendernos de todo lo que entonces nos inculcaron.

Antón Borrallo, es una de esas raras personas que necesitan experimentarlo todo, y todo les sabe a poco. Al acabar sus estudios en La Coruña se traslada a París. Allí trabaja como pintor de carteles para el cine, de rotulista en la RNUR, haciendo retratos al carbón en Montmartre para turistas, repartiendo telas de tapicerías en toda la zona de París con una furgoneta… Contrae matrimonio y regresa a La Coruña en 1970. Allí realiza varias exposiciones en toda la comunidad. Pero el arte no le da para sacar adelante a su familia y funda una empresa de decoración que dirige con éxito, aún existe. Su otra gran afición, la literatura, le llevan a trabajar sin pausa en esta gran obra “Corazón de paloma” que ahora ve la luz.

Sin noticias de Gurb, Eduardo Mendoza

No club de lectura de Monte Alto tivemos a oportunidade de ler un dos escritores máis coñecidos e internacionais das letras españolas: Eduardo Mendoza.

Eduardo Mendoza (Feria del Libro de Madrid, 6 de junio de 2008).jpg

Eduardo Mendoza. Imaxe de Wikipedia (Mr. Tickle)

Eduardo Mendoza naceu en Barcelona en 1943. Tras licenciarse en dereito en 1965 pola Universidade Autónoma de Barcelona, viaxa por Europa e consegue unha beca en Londres para estudar socioloxía. Ao seu regreso en 1967, exerce a avogacía ata que en 1973 marcha a Nova York como tradutor da ONU.

É alí, nos Estados Unidos, onde publica en 1975 a súa primeira novela, La verdad sobre el caso Savolta (libro varias veces incluído como lectura obrigatoria na antiga selectividade galega). O título orixinal era Los soldados de Cataluña, que tivo que cambiar por mor da censura franquista. Este libro lánzao á fama, e é considerado por moitos como a obra precursora do cambio que daría a sociedade española e como a primeira novela da transición democrática.

Non obstante, Mendoza é coñecido tamén polo humor das súas composicións. El misterio de la cripta embrujada (1979) dá inicio ás obras que revelan esta faceta do autor, que terá continuación en El laberinto de las aceitunas (1982), La aventura del tocador de señoras (2001) e El enredo de la bolsa y la vida (2012).

En 1983 Eduardo Mendoza regresa a Barcelona, pero segue a gañarse a vida facendo traduccón simultánea en organismos internacionais. En 1986 publica La ciudad de los prodigios, novela na que amosa a evolución social e urbana de Barcelona entre as dúas exposicións universais de 1888 e 1929. Esta novela está considerada pola crítica literaria como a súa obra cumio, obtendo varios premios e sendo adaptada ao cine en 1999.

En 1990 comeza a publicar no xornal El País unha historia por entregas dun extraterrestre que aterra na Barcelona previa aos Xogos Olímpicos de 1992, que se convertirá en libro un ano despois, Sin noticias de Gurb, onde volve facer gala do seu hilarante humor.

As súas novelas superan a decena e tamén cultivou outros xéneros coma o relato, o ensaio ou o teatro.

Tú no sabes quién era Franco, con él no había libertades ni justicia social, pero daba gusto ver la televisión

Eduardo Mendoza

sin noticias de gurb (ed. conmemorativa 20 aniversario)-eduardo mendoza-9788432296994

Aínda que non todos os e as asistentes ao club comparten o particular humor deste autor, o libro escollido, Sin noticias de Gurb, deu para unha sesión moi activa, onde puidemos debater e falar de moitos temas que aparecen na novela, entre eles:

  • Humor negro para criticar a sociedade, tratando temas coma a diferenza de clases, o machismo, o amor ou mesmo os tópicos dos pobos de España (retranca catalá?).

Porque los catalanes siempre hablan de lo mismo, es decir, de trabajo… No hay en la Tierra gente más aficionada al trabajo que los catalanes. Si supieran hacer algo, serían los amos del mundo.

Sin noticias de Gurb, Eduardo Mendoza

  • Uso da repetición, a hipérbole e o absurdo para crear ese humor.

15.02. Me caigo en una zanja abierta por la Compañía Hidroeléctrica de Cataluña.

15. 03. Me caigo en una zanja abierta por la Compañía de Aguas de Barcelona.

15. 04. Me caigo en una zanja abierta por la Compañía Telefónica Nacional.

15. 05. Me caigo en una zanja abierta por la asociación de vecinos de la calle Córcega.

Sin noticias de Gurb, Eduardo Mendoza

  • O éxito inesperado da novela por parte do autor, que el mesmo explica no prólogo desta edición conmemorativa.

Pasamos unha tarde moi entretida grazas aos avatares do pobre Gurb.

LA HABANA EN UN ESPEJO

“Yo que tú, aceptaba. No vas a conseguir nada quedándote por aquí.”

Esta contestación a la pregunta que Alma Guillermoprieto había formulado a Twyla Tharp, director del espectáculo en la que ella confiaba actuar como bailarina hizo que la autora decidiera aceptar la oferta que Merce Cunninghan uno de sus profesores de danza, le había comunicado días antes. Esta oferta consistía en ser profesora de danza en la ENA de Cuba, ubicada en La Habana. La contestación de Tharp le ha hecho comprender lo que ya temía.  No tenía la suficiente calidad para ser una diva del baile moderno.

Después de una entrevista con la que será su superiora en la Escuela Nacional de Arte, Elfrida Mahler, acepta un contrato por un año en dicha institución. La relación con dicha señora, que le confiesa la necesidad que la escuela tiene de contratar personas con formación en el ballet moderno, no es precisamente agradable. De alguna manera Alma comprende que no va a ser fácil cooperar con ella, pero aun así decide embarcarse en dicha aventura.

De la revolución castrista y de la vida en Cuba solo conoce lo que informa la prensa y TV occidental y más concretamente norteamericana . Estamos en 1970. Nixón es el Presidente de EEUU. La guerra de Vietnan está en su apogeo. Y las relaciones entre los regímenes castrista y norteamericano es de ruptura total. El embargo estadounidense a Cuba está decretado y el país sufre una importante escasez de materias y comida. De todo esto es consciente al llegar al aeropuerto de La Habana, vía México, para  evitar trabas a su viaje y posterior trabajo en la isla. Los trámites aduaneros son lentos, desagradables y de una desconfianza total. Nadie la espera, a nadie había avisado, pese a que llevaba regalos para un amigo cubano, Jorge. Superados los problemas de ingreso en el país, al otro día se da cuenta que está enferma, con fiebre y catarro. La trasladan al Hospital Militar Carlos J. Finlay. Eso le permite tener el primer contacto con el sistema sanitario cubano, y a través de la charla con el doctor que la atiende descubre además una faceta de aquella realidad que la desconcierta: “Esta nueva manera de hablar que resonaba por todo el hospital y que el médico había empleado conmigo desde el primer momento me dejó incómoda y perpleja: Humanidad, Solidaridad, Internacionalismo, Revolución, Imperialismo, Sacrificio… Eran palabras-martillo, palabras de gran peso a las que no podía dejar de prestar atención, que convocaban a la reflexión cuidadosa, pero que también sentía como aplastantes, sin matices ni secretos”.

Ya en la ENA tiene el primer encuentro con el recinto que va ser el lugar en que dará las clases para las que fue contratada. El amplio local no está suficientemente acondicionado. No tiene espejos, algo fundamental en las clases de baile si se quiere que el alumno comprenda mejor los ejercicios en los que de su expresión corporal es fundamental. La respuesta que recibe a su pregunta de por que no hay dichos espejos es desconcertante. La Revolución considera que estos no son necesarios, que son ejemplo de vanidad y decadencia burguesa. Tampoco hay un piano. Por contra el elenco de alumnos está formado por jóvenes entusiastas que sí desean conocer mejor los pormenores de la danza moderna que ella, Alma, deberá enseñarles.

 

Su relación con Elfrida Mahler no es buena. Se da cuenta que para la Revolución el arte no es importante, no tienen claro el compromiso de los artistas con esa Revolución en la que viven. Ni al baile, ni a la pintura, ni siquiera al folclore propio, tan rico en matices y sonido, le dan la importancia que merecen. Es un desengaño. Como lo es la alimentación que reciben sus alumnos en dicha escuela; nada apropiada para el ejercicio diario que tienen que hacer. O la vestimenta de estos mismos alumnos, vieja, rota, etc. El propio director de la  ENA, Mario Hidalgo, no oculta el enorme malestar que para él significa estar al frente de un centro docente al cual califica como un “mierdero de artistas, patos e intelectuales” Se entera así que “pato” es uno de los términos despectivos que los cubanos aplican a los homosexuales.

Sigue describiendo su vida y relaciones en la ENA, al tiempo que detalla como es aquella sociedad cubana que le impresiona. Ella solo conocía de Cuba lo que la televisión y prensa hablaban de la isla. Es cierto que la carencia de lo elemental es lo habitual. Pero también lo es  el entusiasmo por conseguir vencer las dificultades que el embargo americano les impone. Lo es el apoyo que dan a la propuesta gubernamental de conseguir una cosecha de 10 millones de toneladas de  azúcar, que no lograron, pero que le permitió ver como todos se sacrificaron para conseguirlo.

La Revolución parece querer impulsar todo pero igualmente controlar todo. Alma no entiende que un país rodeado de mar no tenga pescado alguno para comer. Que se controle lo que haces de la mañana a la noche, incluso tus relaciones sexuales. Y aún así sufre una profunda transformación.  Comprende que se debe luchar por un mundo más justo y sin guerras. De alguna manera ella, que no sabe como ser revolucionaria, adquiere una conciencia social de la que hasta ese momento carecía.

Por ejemplo, una de las diferencias que tiene con Elfrida es por el desarrollo de las reuniones que  mantiene con los estudiantes. Aquellos jóvenes que se preparaban para el futuro no poseían los conocimientos necesarios para valorar las diferencias tan grandes existentes entre su mundo y el de las internacionalistas que, como ella,   llegaba de una realidad tan diferente a la cubana. Tampoco la convencían los métodos de enseñanza allí utilizados. Sin proponérselo promovió una pequeña revuelta entre los estudiantes.

Abandona su trabajo a los seis meses de empezarlo. Pero no debe interpretarse esto como una decepción. Le ha valido para centrar su vida, entender que no servía ni para ser una buena bailarina ni para enseñar a la altura de Merce Cunninghan. Descubrió que si era capaz de narrar lo que veía y sentía a la altura de un kapuscinski. Es en lo que se ha convertido.

Alma Estela Guillermoprieto (Ciudad de México, 27 de mayo de 1949), es una periodista, profesora, bailarina y escritora mexicana, que vive en Colombia.

Creció en la Ciudad de México, pero en su adolescencia se mudó, junto con su madre, a Nueva York, donde estudió danza moderna. En 1968 fue contratada para dictar clases de danza contemporánea en la Escuela Nacional de Arte, Cuba (sus recuerdos de esa época los recogió en el libro La Habana en un espejo). Fue bailarina profesional hasta 1973.1

Su carrera periodística comenzó a mediados de la década del 70 escribiendo en The Guardian, diario británico para el que cubrió la insurrección nicaragüense, y más tarde se pasó al Washington Post, periódico estadounidense en el que reveló la masacre del Mozote en El Salvador. En los años ochenta, fue jefa para América del Sur de la revista Newsweek. En la década siguiente comenzó a escribir largos reportajes para las revistas The New Yorker y The New York Review of Books. Esas crónicas fueron recogidas posteriormente en libro bajo el título de Al pie de un volcán te escribo.2

En abril de 1995 García Márquez la invitó al taller inaugural de la Fundación Nuevo Periodismo Iberoamericano en Cartagena de Indias, Colombia y desde entonces ha dado diversos talleres para jóvenes periodistas a lo largo del continente.

En 2008 fue nombrada profesora visitante en el Centro para Estudios Latinoamericanos de la Universidad de Chicago.

En 2017 recibe el Premio Ortega y Gasset en la categoría de Trayectoria Profesional.3

En 2018 es galardonada con el premio Princesa de Asturias de Comunicación y Humanidades según el jurado “en reconocimiento “a su larga trayectoria profesional y su profundo conocimiento de la compleja realidad de Iberoamérica, que ha transmitido con enorme coraje también en el ámbito de la comunicación anglosajona”, siendo la tercera mujer que consigue este reconocimiento.