Category Archives: A biblioteca recomenda

Trilogía de la primera ley Joe Abercrombie

Nestes tempos de virus que nos obrigaron a soportar un longo peche entre as paredes de nosas fogares, non hai nada mellor para desafogarse do confinamento que unha boa saga de fantasía que nos leve de viaxe polas terras doutros mundos e realidades. Ademais, que mellor remedio contra o aburrimento que unha historia como a que nos propón Joe Abercrombie: rechea de ironía intelixente, humor con sublime escuridade, personaxes de frases inesquecibles e un realismo cru, adulto e repleto de xiros inesperados.

A Joe Abercrombie comparóuselle co famoso George R. R.Martin de Xogo de Tronos, pero o único que une a escritura de ambos é o ambiente fantástico das súas historias, porque Abercrombie é un escritor máis centrado en evolución dos personaxes, que son poucos e selectos, que nas conspiracións políticas e intrigas palaciegas con múltiples actores e complicadas tramas de Martin.

O argumento desta triloxía, en principio, é bastante clásico para unha novela de fantasía. Móstranos varios reinos enfrontados no “Círculo do Mundo”, formado por un arquipélago moi similar en culturas á Europa renacentista, cuxo centro é a illa de Midderland, con clara inspiración na Inglaterra isabelina, pero cunha Inquisición moi española. No seu capital, Adua, acabaranse xuntando para unha expedición un pequeno grupo de personaxes que tamén son os típicos das novelas de fantasía: o mago, o aprendiz, o novo cabaleiro, o bárbaro e a guerreira. Este grupo levará a cabo unha longa expedición que cambiará as vidas da maioría deles e doutros poucos personaxes, que non viaxan, pero son igual de importantes na trama, que comeza lenta, en pendente, centrada en cada un deles, pero que logo se vai desenvolvendo en vertixinosa espiral, ata chegar a un final épico e, á vez, terriblemente humano na súa conclusión.

Non tenta deixar un bo sabor na boca do lector, non é unha historia que busque o final feliz, pero é un sabor perdurable e fai que, ao final, todas esas lecturas que criamos de recheo, teñan sentido de maneira esmagadora. Con gran mestría, Abercrombie converte a estes clásicos arquetipos da fantasía (o mago, o cabaleiro, o bárbaro e varios viláns en loita continua) en perfectos antihéroes. Ningún se salva de vicios: son egoístas, vaidosos, autocompasivos, resentidos e, a maioría, bastante parvos. Aínda que, para mérito do autor, máis dun acabe caendo simpático, porque acabas comprendendo o motivo das súas accións. Todos son uns estupendos perdedores que sempre se dan de bruzos contra a realidade.

O foco na historia está en como a maioría dos personaxes tentan cambiar, por que non conseguen facelo e as lamentables consecuencias que se derivan diso. Aínda que as tramas se engarcen en algo maior (historias épicas, profecías, conflitos milenarios…) ao final o que interesa a Abercrombie non é unha reflexión sobre os grandes temas, senón sobre a condición humana. Isto funciona tan ben que é capaz de soster toda a primeira novela, A Voz das Espadas, na que non pasa case nada. É pura presentación psicolóxica de personaxes. Axuda moito que o autor é un mestre da narración e do diálogo. Dous partes de calquera historia fantástica ou novela en xeral que son difíciles de emparellar. Pero a súa pluma non ten problema de fluidez, notándose unha clara melloría ao longo dos volumes ata o terceiro, que é o mellor escrito nunha triloxía de gran nivel xeral.

 

l

Así que viaxen polo fantástico mundo renacentista con toques viquingos e turcos da Primeira Lei, escoiten os pensamentos autocompasivos e irónicos do tullido inquisidor Glokta, observen as mañas maquiavélicas do Primeiro dos Magos, a vinganza encarnada en Maijlin, a sinxeleza intelixente do bárbaro Logan e o egoísmo baleiro do cabaleiro Jezal dan Luthar, mentres os Homes do Norte cantan cancións dos seus heroes ao redor de fogueiras e os morenos gurkos do sur estrañan estender a fe do seu deus por todo o Círculo do Mundo.

 

Alejandro Carneiro

Ano Galdosiano

Nesta semana que comeza, a do Libro (23 de abril), desde as bibliotecas municipais gustaríanos dedicarlle unha entrada do blog a Benito Pérez Galdós, xa que o 2020 é o Ano Galdosiano, en conmemoración do centenario da súa morte. Ademais, falaremos algo máis pormenorizadamente do seu libro El Abuelo, que foi lido polo Club de Lectura de Monte Alto nunha das súas últimas sesións.

Con motivo desta data, institucións coma o Ayuntamiento de Madrid levaron a cabo numerosas iniciativas para a súa conmemoración, coma este Seguir las huellas de Galdós en Madrid.

Photo of Benito Pérez Galdós.jpg

Galdós fotografado por Pablo Audouard cara a 1904. (Wikimedia Commons)

Non sería xusto chamalo só escritor, posto que Galdós foi novelista, dramaturgo, cronista, académico da Real Academia Española, político… Naceu nas Palmas de Gran Canaria en 1843 e é un dos maiores representantes da novela realista española.

Aos dezanove anos trasládase a vivir a Madrid, onde coñece a Francisco Giner de los Ríos, fundador da Institución Libre de Enseñanza (ILE), quen o anima a escribir. Durante os primeiros anos da súa estancia na capital frecuentou redaccións (escribiu en La Nación e en El Debate), teatros e faladoiros coma o Ateneo, onde coñece a Leopoldo Alas, Clarín, no que sería o comezo dunha profunda amizade.

File:Benito Pérez Galdós 63.jpg

Imaxe de Pérez Galdós na súa xuventude (circa 1863). Wikimedia Commons.

Nas súas primeiras novelas, como La Fontana de Oro (1870), o autor aínda bebe do romanticismo, aínda que con posterioridade transformaría o panorama literario apartándose desta corrente a favor do realismo e aportando á narrativa una gran expresividade e fondura psicolóxica.

En 1873 comeza a publicar os Episodios nacionales, corenta e seis novelas históricas redactadas entre 1872 e 1912, onde o autor trata a historia de España desde a batalla de Trafalgar ata finais do século XIX (a última serie de libros está inconclusa). Nelas, Galdós pretendía recoller a memoria histórica do pobo español a través da súa vida íntima e cotiá, mesturando vivencias de personaxes ficticios coa narración dos principais acontecementos históricos da época.

O autor continúa escribindo nos seguintes anos as súas novelas de teses (segundo a RAE, aquelas que teñen como obxectivo principal o desenvolvemento dunha determinada opinión ou ideoloxía). A este ciclo pertencen, á parte das primeiras obras que escribiu, outras como Doña Perfecta (1876) ou Marianela (1878).

File:Pérez Galdós y los hermanos Álvarez Quintero.jpg

Fotografía de Galdós cos irmáns Álvarez Quintero, que adaptaron Marianela ao teatro, na revista “Mundo Gráfico”, 18 de octubre de 1916 (exemplar da Biblioteca Nacional de España, AHS 42955)

É en 1881 cando publica La desheredada, que abre o ciclo das súas novelas españolas contemporáneas (ciclo da materia), entre as que destacan outros títulos como Fortunata y Jacinta (1886-7) ou Miau (1888). Neste tipo de obras, Galdós describe a sociedade madrileña na segunda metade do s. XIX baixo perspectivas naturalistas.

Afeccionado á política, afíliase ao Partido Liberal de Sagasta, gran amigo, e en 1886 é deputado por Guayama (Puerto Rico) nas Cortes. Con posterioridade ingresa no Partido Republicano e nas lexislaturas de 1907 e 1910 é deputado por Madrid pola Conxunción Republicano Socialista; en 1914 é elixido deputado por Las Palmas.

Na súa produción novelística, aínda dentro do ciclo de las novelas españolas contemporáneas, inicia unha segunda fase na que, influído pola lectura de León Tolstoy, abandona o influxo do naturalismo e inclínase polo espiritualismo (ciclo espiritualista), publicando entre 1891 e 1897 dez novelas desta nova estética entre as que destacan Tristana (1892) ou Misericordia (1897), que pecha esta etapa.

Dentro da súa produción teatral, os primeiros textos do autor non se conservan. En 1892 estréase no Teatro de la Comedia de Madrid a súa primeira obra madura: Realidad, despois da cal continuou traballando neste eido sen descanso, sendo moitas das súas representacións adaptacións das súas denominadas novelas dialogadas. A estrea máis recordada de Galdós, xunto con Casandra en 1910, foi a de Electra en 1901. Ambas obras criticaban os sectores tradicionalistas católicos do país, pero Electra foi representada nun momento histórico en España no cal, tras os avances liberais do período 1868-1873, crecía de novo a influencia do Vaticano. Esta obra sería tomada como exemplo de anticlericalismo e exaltaría os ánimos da sociedade, tanto nun sentido coma noutro, chegando a provocar que os sectores máis conservadores do país fixesen campaña en contra de outorgarlle o Premio Nobel de Literatura a Pérez Galdós cando foi proposto en 1912. Aquí podedes ver un artigo do diario ABC no que se explica o boicot sufrido polo canario. Tamén é moi interesante escoitar á xornalista Nieves Concostrina na súa sección Acontece que no es poco de La Ventana de Cadena Ser, onde explica de maneira divertida e moi clara, como é habitual nela, o acontecido na estrea de Electra. Podedes facelo aquí.

A súa defensa da Institución Libre de Enseñanza e do laicismo provocou que a Real Academia Española rexeitase a súa candidatura nun primeiro momento, aceptándoa finalmente en 1897.

Perdiérase todo el material histórico de esos años [siglo XIX], salvándose la obra de Galdós, no importaría. Ahí está completa, viva, real la vida de la nación durante los cien años que abarcó la garra del autor. Existen, para siempre, sus centenares y centenares de personajes históricos e imaginados, tan ciertos los unos como los otros. (…) Solo los más grandes en el mundo, y sobran dedos para contarlos, consiguieron otro tanto. Y aun más: le dejaría en la gloria novelera de su tiempo mano a mano con Tolstoi, porque, además de dar vida a seres para siempre presentes, supieron sacar a la luz el genio de su patria a través de sus luchas, glorias y desgracias. (…) Galdós ha hecho más por el conocimiento de España por los españoles –por el pueblo español– que todos los historiadores juntos.

Aub, Max (1966). Manual de historia de la literatura española (páx. 450-452)

EL ABUELO

El abuelo – Benito Pérez Galdós | Capítulo IV

Antes de falar de El abuelo, convén coñecer as características do estilo narrativo persoal do autor, xa que moitas aparecen nesta obra:

  1. Estilo directo e natural, sobre todo nos diálogos, seguindo os postulados estéticos realistas.

  2. Uso literario da linguaxe, tanto culta como coloquial, seguindo o modelo cervantino.

  3. Dominio do diálogo de inspiración clásica.

  4. Construción do relato nunha liña aberta ao humor e a ironía.

  5. Habilidade para espir as súas reflexións e un inxente coñecemento de todo academicismo.

  6. Tratamento coloquial do texto, recuperando recursos da narrativa oral ou o discurso familiar.

Tamén se pode percibir nesta obra un efectivo e sistemático manexo do simbolismo (evocador da súa propia desilusión pola debilidade de España) e unha conmovedora mágoa pola xente que pretende elevarse da bondade á santidade.

El abuelo é unha novela dialogada, é dicir, parece unha obra de teatro pero é practicamente imposible levala ás táboas tal cal foi escrita (demasiadas anotacións, moi longa, etc.), aínda que con posterioridade Galdós reescribiríaa para estreala nun escenario. Tamén foi levada ao cine por José Luis Garci en 1998, con Fernando Fernán Gómez no papel de Conde de Albrit e sendo candidata ao Óscar como mellor película de fala non inglesa.

Outros temas tratados nesta obra por Pérez Galdós son:

  • Representación da sociedade burguesa rural española de finais do s.XIX e das diferentes xerarquías e estratos existentes na poboación.

  • A honra extemporánea e esaxerada e un sentido do deber que vaiis alá do sentido común e mesmo da bondade. A busca da verdade a toda costa é necesaria?

  • A hipocrisía (o Conde é pobre pero quere seguir vivindo como rico, as actuacións do cura) e a deslealdade (da que o home acusa aos seus antigos criados), así coma a avaricia e a cobiza, representadas en Senén. É ilícito querer ascender?

El dinero lo ganan […] todos aquellos que con paciencia y fina observación van detrás de los que lo pierden…

Pérez Galdós, El abuelo.

  • O amor como un dos motores do mundo, xa que o Conde antepón finalmente este á honra.

  • A ironía e o fino humor co que é tratada toda a novela, tan característica no autor.

 

Para rematar esta breve conmemoración do ano Galdosiano en tempos de confinamento, recomendámosvos que fagades a visita virtual da súa casa museo de Gran Canaria clicando aquí.

File:EscritorioCasaMuseoPérezGaldós.jpg

Escritorio da Casa-Museo Pérez Galdós, co coñecido retrato do autor feito por Sorolla (Wikimedia Commons)

 

Literatura de ciencia ficción… ou non?

Esta semana, comenzabamos no blog falando de filosofía en tempos de pandemia, continuamos facendo un repaso por todas aquelas accións que as bibliotecas estamos a levar a cabo dende as nosas casas para seguir en contacto con todas e todos vós, onte mostrámosvos como foi o encontro virtual dos clubs de lectura con Marta Sanz e hoxe queriamos retomar o punto exacto onde quedamos nos clubs de lectura “Café con libros” da Biblioteca Os Rosales.

Os meses de febreiro e marzo, estabamos dedicándoos á literatura de ciencia ficción. O Pensatorio estaba a tratar o tema do desafío da cuestión tecnolóxica dende a filosofía, o ensaio e o debate. Pero o ciclo temático quedou truncado, aínda que estamos a intentarlle dar continuidade dende o eido dixital. Pensádeo ben: literatura de ciencia ficción, un xénero no que algunhas estáballe custando introducirse, polo inverosímil dos escenarios que presentaban moitos dos textos lidos e/ou comentados e de repente: pandemia, confimanento, incertidume… pero tamén a conciencia da vulnerabilidade das nosas sociedades, da interdependencia total, da necesidade de repensarnos e do ben común como valor esencial a coidar.

Charlas: "Ciencia e ficción, dúas caras da mesma moeda" por Nieves Delgado na Biblioteca Os Rosales

Charla de Nieves Delgado na Biblioteca Os Rosales

O martes, 10 de febreiro, a Biblioteca Os Rosales Nieves Delgado ofreceu unha charla sobre a tecnoloxía na literatura de ciencia ficción, dentro do ciclo “Tecnoloxía vs. Humanos. Estamos preparados para a nova era dixital?”. Os clubs de lectura da Biblioteca Os Rosales, Café con libros, nun intento de achegarnos ao xénero da ciencia ficción, vimos de ler dúas obras como “Un mundo feliz” e “Lágrimas en la lluvia”. Na charla de Nieves Delgado incidimos nos aspectos da tecnoloxía que podemos extraer dos libros de ciencia ficción, obtendo as chaves para ler con maior frecuencia esta literatura, derrubando deste xeito posibles prexuizos e vinculándoa coa deriva do mundo no que vivimos.

Nieves Delgado é unha escritora galega de ciencia ficción, gañadora do Premio Ignotus en tres ocasións: polo seu relato curto “Casas rojas” e polas súas novelas “36” e “UNO”. Escribiu tamén multitude de relatos e varios artigos. É editora do Visións 2018. Ademais, compaxina a súa faceta de escritora coa de profesora de física en educación secundaria.

Pero ademáis destas dúas novelas curtas de Nieves: “36” e “UNO”, que poderedes ler en canto volvamos a abrir as nosas portas, recomendámosvos algunhas das nosas últimas lecturas de novelas de ciencia ficción:

“Un mundo feliz” de Aldous Huxley: todo un clásico, que moitas e moitos de nós teremos nas nosas bibliotecas persoais, seguro.

O autor imaxina neste libro, unha sociedade que utilizaría a xenética e o clonaxe para o condicionamento e o control dos individuos. Nesta sociedade futurista, todos os nenos son concibidos en probetas e xeneticamente condicionados para pertencer a unha das 5 categorías de poboación, da máis intelixente á máis estupida. Describe unha ditadura perfecta que tería a aparencia dunha democracia, un cárcere sen muros no cal os prisioneiros non soñarían en evadirse. Un sistema de escravitude onde, grazas ao sistema de consumo e o entretemento, os escravos terían o amor da súa servidume.

A seria Bruna Husky de Rosa Montero: “Lágrimas en la lluvia”, “El peso del corazón” e “Los tiempos del odios”, tres novelas dispoñibles no catálogo de libro electrónico GaliciaLe. Hai ademáis unha adaptación de “Lágrimas en la lluvia” ao cómic, o que nos deu pé no seu día a introducir o xénero do cómic de literatura de ciencia ficción, cunha longa tradición e grandes obras nas nosas comictecas.

Novela de supervivencia nun mundo insólito. Unha procura: o sentido da vida, Un adversario: a morte. Unha conquista: a identidade. A detective Bruna Husky é contratada para descubrir que hai detrás dunha onda de tolemia colectiva nunha contorna social cada vez máis inestable. Mentres, unha man anónima transforma o arquivo central de documentación da Terra para modificar a Historia da humanidade. Agresiva, soa e inadaptada, a detective Bruna Husky vese inmersa nunha trama de alcance mundial mentres se enfronta á constante sospeita de traizón de quen se declara susaliados coa soa compañía dunha serie de seres marxinais capaces de conservar a razón e a tenrura no medio da vertixe da persecución.

“Be Water” de Antía Yáñez. Unha novela xuvenil nun novo proxecto editorial galego, Cuarto de inverno.

Tralo Gran Cataclismo na Terra (non moi alonxada da verdadeira emerxencia climática do planeta), a humanidade xa non pode vivir na superficie terrestre, senón que o fai soterrada unhas estructuras controladas polas elites. Nestas colmeas denúnciase a escaseza de recursos, onde a falta de auga é a chave para manter o control da sociedade. Unha protagonista feminina forte fará que nos cuestionemos xunto a ela estas clases sociais e avancemos pola trama con ganas de seguir os seus pasos, nesta e nunha posible continuación, como xa pide o seu lectorado! A ilustración da capa é de Nana e convida a lela sen demora.

“Frankissstein: una historia de amor” de Jeanette Winterson, tamén dispoñible en GaliciaLe.

Winterson entremezcla varios tempos para falarnos tanto de Mary Shelley ou Ada Lovelace como dun médico transxénero, dun profesor que traballa no campo da intelixencia artificial ou dun empresario cunha industria de robots sexuais no tempo presente (unha Inglaterra post-Brexit). Pero o tema sempre é o mesmo: a dicotomía mente-corpo, o transhumanismo, os avances científicos en cada época, o xeito en que enfrontamos a morte, que é e que non é o ser humano… Ah e sempre tendo presente no debate a cuestión do xénero.

Seguiremos lendo por este camiño aberto. Dende logo, comprobamos tralas lecturas, a charla, as tertulias, a realidade que estamos a vivir… que a ciencia ficción é unha ferramenta estupenda para repensarnos individual e sobre todo colectivamente.

A ciencia ficción é unha ferramenta estupenda para repensarnos individual e sobre todo colectivamente.

Deixámosvos a escolma de lecturas que recollimos trala charla de Nieves Delgado do 10 de marzo e agradecémoslle a xenerosidade coa que agasallounos aquela tarde, que hoxe parece tan lonxana. Repetiremos conversa e apertas, seguro. No catálogo das Bibliotecas Municipais podedes consultar onde poderedes atopar estos títulos, unha vez restablezamos o servizo completo 🙂

ciencia ficcion2

Escolma de literatura de ciencia ficción mencionada na charla de Nieves Delgado

Recomendacións de audiolibros.

Agora que tantas e tantas plataformas e páxinas culturais e de lecer deciden abrir os seus contidos de forma gratuíta para axudarnos a levar mellor estes días de peche, é o momento para descubrir novas formas de lectura como os audiolibros. Un audiolibro é a gravación do contido dun libro lido en voz alta. É dicir, un libro falado. Aínda que se poida pensar que os audiolibros están máis orientados cara a persoas con dificultades visuais ou que estean hospitalizadas, isto non é así, e calquera de nós pode atopar o momento perfecto para gozalos (tal vez agora ou dentro dunhas semanas): mentres se viaxa en coche ou avión, nun tranquilo paseo, na praia ou simplemente no noso recuncho favorito de casa, quizais nunha cómoda butaca ou nun baño relaxante. Hoxe queremos facilitarvos páxinas web interesantes con opcións para todas as idades.

En primeiro lugar destacamos os audiolibros de eBiblio, da Xunta de Galicia, e de Odilo, da biblioteca da Deputación da Coruña. Ambas plataformas son gratuitas e so é preciso darse e alta nelas.

Ivoox é unha marabillosa opción entre as gratuitas, xa que ademáis de libros podes escoitar conferencias ou podcast de radio.

LoyalBooks é outra páxina, ten máis de 7000 títulos gratuitos en máis de 20 idiomas, aínda que tamén ten libros de pago. Os libros pódense descargar ou escoitar online.

LibriVox: todos os seus libros son gratuitos, e foron grabados por persoas voluntarias de todo o mundo. Ó igual que a anterior páxina, tamén é posible escoitalos en liña ou descargalos. Se estás interesado, ademáis, podes participar coas túas propias grabacións.

En AlbaLearning non só atopamos audiolibros gratuitos, tamén ofrecen moitos texos bilingües.

Un proxecto moi interesante é Nosotros_te_leemos, da rede de bibliotecas de Lorca. É un banco de relatos curtos grabados por actores, autores, profesores, etc, para facilitar o acceso á lectura. Tamén con opción a descarga ou lectura en liña.

A Biblioteca do Instituto Cervantes ten audiolibros de gran calidade que se poden descargar ou ler en liña. Para poder acceder a eles e a outros servizos do Instituto (clube de lectura, libros electrónicos, bases de datos bibliográficas e documentáis, xornais, dicionarios especializados, etc) é preciso ter o carné electrónico, cun custo de 12 euros anuáis.

Gustounos tamén Audio-Libro, porque ofrece, ademáis doutros títulos, guías de viaxe, e permite buscar polas voces dos narradores; ten títulos gratuitos e os que non o son custan entre 1 e 3 euros. Neste caso o proceso é mediante a descarga dun arquivo.

Hai, por suposto, outras opcións máis comerciais e de pago, como poden ser Storytel (con proba gratuita de 14 días), Audioteka (onde podes descargar un 10% do libro sen custo para saber se é o que buscas), SonoLibros ou PlanetadeLibros (ambos permítenche escoitar un fragmento antes de mercalo). Temos tamén Audiomol: a súa plataforma ofrece máis de 1800 títulos (clásicos, novela, infantil e xuvenil, historia, etc). Ten un custo de 7.90 euros mensuais pero ofrece un mes gratuito de proba para que poidas valorar a súa calidade. O xigante Amazon animouse tamén a ofertar audiolibros gratuitos mentres dure a crise do coronavirus.

Animámoste a probar algunha destas opcións e que nos contes a túa experiencia.

De avións, aeroportos e demais. Un bibliotecario polo mundo. Capítulo 6

Como di a cantiga, alá vai a despedida. Durante estes días viñestes comigo por todo o mundo: Nova York, Australia, Doha, Bos Aires… Si, claro que poderiamos seguir, pero non é mala cousa deixalo aquí, con bo sabor de boca e con gañas de continuar. E para facelo tedes unha chea de libros de viaxe –que non digo guías—de estupendos autores e autoras viaxeiras de todos os tempos que vos poden seguir levando polo mundo adiante: Javier Reverte, Manu Leguineche, Bruce Chatwin, Rosita Forbes, Jan Morris, Norman Lewis, Martha Gellhorn, Paul Theroux, Enric González, Vita Sackville-West

A min só me queda contarvos algúns detalles que hai que ter en conta á hora de viaxar, e tamén algunhas anécdotas das miñas viaxes. Falareivos dos aeroportos e dos avións, porque no caso de facer grandes viaxes, vai ser algo inevitábel. Sei que para moitas persoas son só un mal necesario para poder gozar do destino e para outra minoría son pouco menos que unha tortura. Mais para min, avións e aeroportos son tan apaixonantes como as experiencias no destino. Son rariño, que lle imos facer…

Aeroportos

Comezo polos aeroportos. Admito que si, que non son os lugares máis relaxantes do mundo e con frecuencia son hostís. Pero se queredes viaxar a longas distancias non queda outra que pasar por eles e intentar que a experiencia sexa o menos tensa posíbel.

Sacerdotes no aeroporto LAX

Curas no aeroporto de Los Angeles

Hai aeroportos que mesmo te preparan moi ben. No aeroporto de Los Angeles atopei esta escena que vedes na foto. Como as persoas que por alí pasamos imos coa intención clara de elevarnos aos ceos, pois que mellor cousa que, xa que imos estar máis preto de Deus, proporcionarnos asistencia espiritual. Tedes para elixir: cura home ou cura muller. En confianza, para unha persoa crente, eu non sei se esa imaxe tranquiliza ou máis ben todo o contrario.

Non é por se tedes intención de confesarvos antes de iniciar a viaxe, pero eu recomendo ir sempre con moito tempo de adianto. Colas inesperadas, controis minuciosos, problemas coa documentación, non figurar na lista de pasaxeiros… Si, isto pasoume en dúas ocasións, que malia ter o billete, a azafata de facturación non me atopaba nas listas. Tivo que facer varias chamadas ata solucionar o contratempo. Un puntiño máis de estrés para a viaxe e unha verdadeira traba se chegara co tempo xusto.

Maleta plastificada

A miña maleta, esa gran sufridora

A ter en conta se facedes viaxes con moitas escalas: non vos fiedes do que vos digan no mostrador de facturación do aeroporto de saída con respecto á equipaxe. Por norma, desconfiade. Nunha ocasión facturei a miña maleta en Madrid para un traxecto Madrid-Amsterdam-Shanghai-Sidney. Dixéronme que me podía despreocupar da maleta ata Sidney, porque ía facturada ate alá. E así o poñía o resgardo tamén. Sorte que tiven que a escala en Shanghai foi de 5 horas!! Cando alí fun recoller a tarxeta de embarque para o voo ata Sidney preguntáronme pola maleta e eu, todo cheo de razón, díxenlles que ía facturada ata o destino final. Pois non era así: tiven que baixar correndo á zona de recollida de maletas para buscala! Isto tiña a súa complicación, porque unha vez que saes da zona de recollida “entras” xa ao país. Se xa non é fácil volver entrar nun aeroporto de aquí, imaxinade na China. Explicarlle a situación a un soldado chino con casco ata os ollos (que aínda hoxe dubido que soubera inglés e que me entendera o que lle dixen) todo o meu problema para que me deixara entrar, é algo cómico visto agora, pero dramático nese momento. Permitiume pasar (anos facendo teatro amador serviron para expresar no meu rostro unha fonda desesperación) e tiven sorte de que a maleta estaba alí separada nun recuncho. Se a escala fora máis curta, eu chegaría a Australia e a miña equipaxe estaría de vacacións en China. E volveume pasar nesta última viaxe: en Nova York aseguráronme que a maleta ía directa a Adelaide. Menos mal que en Sidney, como ía con tempo, se me deu por esperar: alí saíu das primeiriñas.

Aeroporto de Sidney

As preciosas vistas que tiña desde o cuarto do meu hotel en Sidney

Outro consello se ides ter que pasar moitas horas nun aeroporto. Ides pensar que son un sibarita por isto que vou contar, pero veredes que non é así. Nos casos en que por calquera circunstancia me vexo na obriga de pasar catro ou máis horas nun aeroporto, opto por usar unha sala VIP. Que non, que non son ricachón nin vividor (ou se cadra vividor si, non estou seguro). Deixádeme que vos explique… Ben sabedes que os prezos das bebidas e comidas nun aeroporto non son baratos precisamente. Se xa queredes comer en condicións, con bebidas, cafés, sobremesas, pode saírvos case máis caro que a viaxe, esaxerando un pouco. Pois usar unha sala VIP (Lounge, que din agora) anda entre os 25-30 euros na maioría dos aeroportos. E dentro tedes para comer e beber a fartar, boas cadeiras, boa conexión a Internet, e nalgúns ata duchas! Para acceder podedes facer unha busca en Internet, que aquí non o podo explicar todo, pero que saibades que existe esa posibilidade, non en todos, pero si en moitos aeroportos. Déixovos unha galería dalgunhas das salas por onde andei. Non todas son boas: a de Shanghai deixaba moito que desexar (parecía un tanatorio), e a de Air India en Nova York tampouco pagaba a pena.

O pase de diapositivas require JavaScript.

Avións

Por que a xente lle ten tanta teima a estes tubos cerrados hermeticamente con asentos moi xuntiños e ventás que non se poden abrir? Claro, dito así, non molan nada. E non vou falar do medo a voar nin das estatísticas que demostran que o avión é o medio máis seguro de transporte. Tampouco vou entrar na polémica de se é o máis contaminante. Confeso que son namorado da aviación comercial, así que non sería obxectivo.

Vista desde o avión

Volando voy, volando vengo!!

Cando preparo a miña viaxe e chega a hora de elixir o asento, sempre lle dedico tempo. Falo de viaxes, non de desprazamentos. Aclaro: eu chamo viaxe ao feito de saír do continente, e desprazamento ao moverse dentro de Europa. Son así de pijo… Polo tanto estou falando agora de viaxes de 4 ou 5 horas para arriba.

Non é cuestión fútil o do asento. Se vas ter que pasar 14 horas como algúns dos voos que fixen, hai que pensalo ben. Para iso existen páxinas como Seat Guru nas que, poñendo o número de voo e o día, xa che presenta un plano dos asentos do avión e recomendacións de viaxeiros sobre un ou outro asento: este non se reclina porque está diante da saída de emerxencia, estoutro non coincide con ventá, aqueloutro está demasiado cerca do baño…

Distancia entre asentos

A importancia de elixir un bo asento

Eu son amigo de ir no asento de ventá, porque me marabilla ver as paisaxes alá abaixo. Pero teño excepcións. Nun voo nocturno, de 14 horas, como Sidney-Doha, pouco vas ver. E se no medio da viaxe queres ir ao baño, vas ter que molestar á persoa ou persoas que tes nos asentos do lado. Nunha destas viaxes longas tocáronme ao lado dúas mozas que (non o creredes) non se levantaron nas 14 horas e vinte minutos para nada!!!! Estou convencido de que usaban cueiros. Noutra viaxe, de Bangkok a Roma (11 horas e 44 minutos), tocoume ao lado un tipo con malas pulgas e mal encarado que no medio da viaxe abriu a bandexa, sacou unhas láminas, unhas acuarelas e púxose a pintar! Calquera lle dicía a ese home se podía desmontar todo o enredo para deixarme ir ao baño! Sabedes o río Tíber? Pois naceu cando ao aterrar en Roma naquel voo, púxenme a facer todas as miñas necesidades urinarias retidas.

Nos voos nocturnos eu aconséllovos un asento xunto ao corredor, de tal maneira que se necesitades estirar as pernas ou ir ao baño non tedes que molestar a ninguén. Non recomendo tampouco un asento moi preto dos baños, porque en determinados momentos teredes xente de pé ao lado vosa esperando a que quede libre o baño.

A seguridade nos destinos

Intento golpe militar Bos Aires

O reporteiro George dando conta do levantamento carapintada na Arxentina (1990)

Esencial, cando esteades fóra do país, non andedes con pintas de paspáns, ou sexa, de guiris. Nos destinos turísticos (e hoxe en día, “grazas” ás low-cost –téñolles xenreira, si– poucos destinos se salvan de ser turísticos) existe unha fauna que anda ao axexo por se pode caer algo. Nunha cidade (non vou dicir cal) intentaron roubarme dúas veces na mesma semana polo método da mancha (“señor, unha pomba lixou o seu pantalón, axúdolle a limpalo”… mentres outro limpa a túa carteira) e noutra apuntáronme cunha pistola a un metro da miña cara para poder roubar o coche dun amigo. Por non falar aquela vez que uns policías pararon o coche onde eu viaxaba de noite con amigos para interrogarme e ver se podían sacarme cartos con calquera escusa (decatáronse de que pouco ían poder sacarme…). Ou aquela noite de lúa chea que me estaba bañando ás 3 da madrugada nunha praia cubana con amizades de alí, e veu a policía con lanternas desde a praia para sacarnos e pedirnos a documentación. Ou a primeira vez que viaxei a Bos Aires e cheguei a mesma noite en que se producía un intento de golpe de estado dos chamados carapintadas, cos militares nas rúas. Por non falar desta última onde o COVID-19 estivo pisándome os talóns toda a viaxe. Nótase que me gusta o risco e as aventuras intensas, non? Pero de verdade, non as busco!!

Ou, lembro agora, aqueloutra na que cheguei a destino e a miña maleta non lle petou chegar ata o día seguinte, inda que a min me avisaron de que podía ir buscala dous días despois: ese día que pasou no almacén do aeroporto aproveitaron para abrila e sacar algúns obxectos (por iso recomendo sempre que exista ese servizo no aeroporto, plastificar a equipaxe).

E como fixen para viaxar tanto

A pregunta do millón. Viaxei moito principalmente porque tiven sorte. Pero non un só tipo de sorte, senón de tres. Explícovos.

Primeiro foi sorte polo traballo que durante 18 anos puiden facer. Non era un traballo en si, e non vivía diso, pero desde 1990 a 2008 impartín cursos en centros galegos de todo o mundo enviado pola Xunta de Galicia. Isto me permitiu ir a unha chea de países de América e de Europa, estar 15 días cada vez en cada sitio e coñecer esas cidades da man da xente que alí vivía. Ademais en varios deses lugares tiven a oportunidade estar moitas veces (A Habana 17 veces, Río de Janeiro 6 veces, Bos Aires 10 veces, Montevideo 5 veces…) Esa foi a primeira “tipoloxía” de sorte.

A segunda “sorte” consistiu no manexo axeitado dos puntos que as compañías dan ao viaxar con elas. Grazas ás viaxes que vos acabo de contar agora conseguín unha boa cantidade de puntos. E o uso dalgunha tarxeta de crédito dalgunha compañía aérea tamén dá puntos para cambiar por viaxes. Desa maneira logrei ir á Habana por 120 euros (as taxas que hai que abonar sempre aínda que uses puntos), a Montevideo por 25 euros, a Nova York por 56 euros, a París por 20 euros ou a Hamburgo por 52.

premios viaxesA terceira “sorte” foi a dos sorteos. Porque moitos e moitas pensades que o dos sorteos é un conto e que nunca lle toca a ninguén. Eu son proba vivinte de que non é así, que tocan. Dígovos todos os que me tocaron a min? Premio dunha viaxe a Bali coa revista Viajar (1990); premio de 250.000 pesetas en viaxes da conta vacacións do Banco Hispano Americano (1992, fun a Australia e Tailandia); premio de Iberia dunha visita persoal e especial á factoría de Airbus en Toulouse para coñecer o primeiro avión coa nova librea (2013); premio de Air Europa dunha viaxe para dúas persoas a Uruguai (2018); premio de Iberia dunha viaxe para dúas persoas a Guayaquil (2019). Non quero dicir que gañe todos os premios. Estou sempre participando en todos os concursos “serios” que vexo en Facebook (se son dos que mandan compartir cousas, ou piden moitos datos ou non coñezo quen son, non entro). Así que a maioría deles non os gaño! Pero dígovos un secreto ben baixiño: se non participades, non gañades…

Para un namorado da aviación, como xa vistes que son, a visita á fábrica de Airbus en Toulouse foi o maior dos premios. Iberia fixo a reportaxe desta visita. Póñovola aquí e ademais así vedes como é unha “fábrica de avións”:

E con todo isto xa tedes material para programar as vosas viaxes, elixir destinos, e buscar concursos. Esta viaxe virtual que fixestes estes días comigo toca á súa fin. Espero que todas as vosas maletas chegaran en bo estado, que non vos puxeran ningún impedimento para pasar ningunha fronteira, que non tiverades ningunha lesión músculo-esquelética durante as camiñadas, que non perderades ningún voo, que non vos afectara a enfermidade do viaxeiro (ou sexa, diarrea), que non vos roubaran nada, que… que si, que todo isto vos pode pasar nas viaxes. Pero a pesar de todo, que bonito é viaxar!!!

O pase de diapositivas require JavaScript.

Bos Aires. Un bibliotecario polo mundo. Capítulo 5

Miñas donas, meus señores… Póñome solemne con esta fórmula de saúdo utilizada por outros persoeiros –ademais de min– como Ramón Otero Pedrayo e Álvaro Cunqueiro. E fágoo porque a ocasión así o esixe. Hoxe imos de viaxe outra vez, pero trátase dunha viaxe especial. A cidade onde imos non forma parte da volta ao mundo que acabamos de rematar nestes días, mais si do meu acervo cultural, porque cultural é o acto de viaxar.

Hai moitas cidades que me marcaron na miña vida, case todas elas de América do Sur, e de todas elas podería falar con cariño e dedicarlle un post a cada unha: Río de Janeiro, A Habana, Montevideo, Caracas, Maracaibo, Comodoro Rivadavia… Pero como esta “novela” por entregas non pode converterse na colección viaxeira de Corín Tellado, nin nun culebrón, hai que ir acoutando e finalizando, co cal é forzado elixir unha para rematar. E a elixida é Bos Aires.

Avenida 9 de Julio-Bos AiresBos Aires é unha das cidades que, xunto á Habana, máis veces visitei. É unha cidade que non cansa nunca. Ten unha vida cultural incríbel. E non falo só dos grandes espectáculos dos teatros da avenida de Corrientes, senón de toda a efervescencia cultural que bule nos seus barrios. Unha cultura de base, con milleiros de propostas en todos os recunchos, creativas, participativas, imaxinativas, contestatarias… E para as galegas e galegos ten unha significación especial, pola pegada que ilustres paisanos nosos deixaron nas súas rúas: Castelao, Blanco Amor, Luís Seoane, Rafael Dieste, Mercedes Ruibal, Lorenzo Varela, Laxeiro, Maruxa Villanueva, Neira Vilas, Arturo Cuadrado, Colmeiro, Maruja Mallo… E máis impacto aínda tivo e ten o día a día de milleiros de galegos e galegas e dos seus descendentes que fan que estar en Bos Aires sexa con frecuencia moi semellante a estar en Galiza.

Con todos estes prolegómenos, non vos apetece xa baixar as rúas porteñas? Imos aló!

consumición en Tortoni Café TortoniO típico, iso de Palermo, Corrientes, Boca, o Obelisco de 9 de Julio, cemiterio da Recoleta, Costanera, Tigre, Puerto Madero… facédelo logo vós pola vosa conta. Eu quero acompañarvos a outros sitios. Que vos pareces se almorzamos en Tortoni? Se non o coñecedes, Café Tortoni é un dos bares notábeis de Bos Aires (existe unha categoría oficial denominada así) e funciona desde 1858. Asiduos clientes deste establecemento foron Borges, Ortega y Gasset, Alfonsina Storni, Fangio, Lorca, Gardel… Ten ata o seu propio tango. Paga a pena comezar a xornada aquí para almorzar. Como hoxe é luns, abre ás 8, así que convén vir cedo. A partir das 11 xa empeza a ser difícil entrar porque veñen excursións de guiris e hai cola para acceder. Estamos falando no suposto de que non temos ao coronavirus paseando polo mundo, claro. Porque xa que imaxinades que estades viaxando comigo, pouco vos custará engadir un chisquiño máis de maxia e eliminar o coronavirus destes mundos virtuais que estamos a percorrer.

Rematastes o café? E a factura? Non, non vos preocupedes: da factura de pagar xa me encargo eu. Falo da factura co significado arxentino: son masas e pezas de panadaría doce. Para que nos entendamos: algo así como os croissants, aínda que hai outras variedades. Ben, agora que xa saímos, douvos un pouco de tempo para que admiredes a avenida de Mayo (disque ten un aire coa Gran Vía madrileña) e vos acheguedes á praza de Maio para ver a Casa Rosada, o cabido e a catedral. Logo xa desde alí collede pola comercial rúa Florida. E por favor, non vos paredes cos “arbolitos”. Se necesitades cambiar diñeiro, falade comigo. Os “arbolitos” son os cambiadores ilegais que veredes ao longo de toda a rúa Florida. Se facedes uso dos seus servizos, levaranvos ás covas, as casas de cambio extraoficiais, que poden ser un quiosco, unha tenda de roupa, un centro de estética… e alí ofreceranvos o blue (o nome da divisa no mercado negro). No vídeo que vos gravei mentres paseabades pola rúa Florida, escoitaredes a unha “arbolita” ofrecendo o servizo. A que non vos decatárades de que vos ía gravando? É que teño unha microcámara!

E agora que xa fixestes algunha compra nas preciosas Galerías Pacífico, e xa chegastes ao final de Florida, vémonos xa onde a praza do General San Martín e desde alí subimos pateando (só son 20 minutos) ata a marabillosa libraría Ateneo Gran Esplendid.

Libraría Ateneo Grand Splendid

Esta libraría foi elixida por National Geographic como a libraría comercial máis fermosa do mundo. O edificio abriu as portas en 1919 como teatro. Por alí pasaron compañías teatrais, de danza, de ópera. As primeiras gravacións de Gardel foron aquí, porque era a sede do selo discográfico Odeón (hoxe EMI). No 2000 abriu as súas portas totalmente reconvertido en libraría, a máis grande de América Latina, con 2000 metros cadrados e máis de 200.000 volumes. Que vos parece a entrada? Vexo que vos pasa como a todo o mundo que traio aquí: fican no medio mirando para todos lados e coa boca aberta. Non é para menos. Acompañádeme ao escenario, tamén reconvertido en cafetería.

Fernet en Grand Splendid

Eu chupando da cola con Fernet na libraría Ateneo

Eu tomarei unha cocacola con Fernet. Vós pedide o que queirades. Fernet? Non sabedes o que é o Fernet? Pois unha bebida de herbas moi famosa na Arxentina. Disque é unha variante do Jägermeister pero é moi amarga, amarguísima, de verdade. A súa orixe é europea, mais non se sabe ben se de Francia, Checoslovaquia, Austria ou, o máis probábel, da rexión lombarda en Italia. De feito chegou aquí traída polos inmigrantes italianos. Xa sabedes que as inmigracións italianas e a galegas son as máis numerosas en Bos Aires. Falando diso, ide apurando porque o día vai pasando e temos que ir visitar o Centro Galego. Outra pequena camiñada de media hora e estamos alí. Que tedes fame? Beeen, aquí o normal é xantar un pouco antes que en Galiza, mais nesta cidade non tedes problemas para comer calquera cousa a calquera hora. Nas miñas primeiras viaxes á Arxentina, alá polos 90, non había moita máis cousa que carnes e pasta. Hoxe cambiou bastante e tedes para elixir todo tipo de cociña. E nun país carnívoro como este, Bos Aires mesmo ten unha boa oferta de restaurantes veganos por moito que vos sorprenda. Elixide o que queirades, que de aquí ao centro galego atoparedes moitos sitios.

E xa estamos no Centro Galego de Bos Aires. Está relativamente perto do Congreso. Este edificio que tedes ante vós forma parte da historia da Galiza. Foi, e segue sendo, ademais de institución cultural galega, un gran centro médico. Vén de pasar unha escura traxectoria no que estivo a piques de desaparecer. Unha inxección de cartos por parte dunha empresa privada, BASA, logrou poñer en marcha todos os seus servizos sanitarios. No pasado século foi un importante centro cultural. Castelao vivía moi preto del e alí morreu. Consérvase o cuarto e algúns obxectos que pertenceron a el. Mais tamén moitas obras de arte e verdadeiras “reliquias” do galeguismo. Non está todo aberto ao público pero eu consigo que vexades algo. Aquí tedes as fotos que tomei mentres íades admirando todo o que hai:

O pase de diapositivas require JavaScript.

Figuras estáticas Seoane Mural figuras estáticas Non é o único “centro galego” en Bos Aires. De feito destaca e destacou máis polo seu carácter asistencial e mutualista. Na cidade hai decenas de centros galegos de todo tipo, desde o grande Centro Galicia (con instalacións deportivas e de lecer en Olivos, nos arrabaldes de Bos Aires, e no propio centro da cidade), ata centros máis pequenos como o Círculo Social Valle Miñor, a Sociedade Parroquial de Vedra, o Centro Lalín ou o Centro Betanzos, por citar só algúns, que desenvolven unha chea de actividades culturais e de ocio. Síntoo, non nos dá tempo a visitar máis. Mais quedade coa idea da importante presenza galega na cidade porteña. Eu, estes días, camiñando, atopei casualmente unha placa nun edificio sinalando que no seu interior había unha obra de Luís Seoane. Sitios “galegos” atoparedes moitos.

E xa pola vosa conta, se é que ides quedar máis tempo, podedes pasear polas súas rúas, tomar unha foto con Mafalda, ver onde viviu (que si, que existiu), visitar o barrio de Boca (un escenario demasiado turístico para o meu gusto) ou pasear por San Telmo (a ser posíbel un domingo) e parar a xantar nunha das súas “Pulperías”. Non, non son para pedir polbo á galega. Son antigos establecementos que funcionaban como as vellas tendas das aldeas galegas onde o mesmo podías comprar unha pota para a cociña, como tomar un viño e unha ración de queixo e chourizo, ou levarte unhas botas. Un vello almacén… Aquí tedes un curto vídeo do patio interior da Pulpería Quilapán.

Ambiente nocturno en Palermo

Ambiente nocturno en Palermo

E se queredes rematamos tomando unhas copas, que a noite é moi boa, na zona de Palermo, nos arredores da praza Julio Cortázar. E logo, a durmir, que todo o día por aí cansa.

Déixovos en Bos Aires. Comprobaredes que é unha cidade que dá para escribir un post todos os días durante meses. Pero eu remato aquí a miña crónica de viaxes, porque é hora de que aproveitedes este confinamento para ir pensando e planificando, con moito tempo, as vosas viaxes. Mais non me despido hoxe. Dentro de dous días regalareivos a sobremesa: unha historia de consellos e anécdotas de aeroportos e avións, que dan para falar moito. E si, que xa algunha e algún o preguntou, que como fago para poder viaxar tanto. Tamén volo contarei. Será o próximo mércores. E como é habitual, aquí abaixo queda unha recompilación de fotografías da viaxe.

O pase de diapositivas require JavaScript.

 

Doha. Un bibliotecario polo mundo. Capítulo 4

Skyline nocturno de DohaVistes que ben chegamos e que curtas se nos fixeron as trece horas e media de voo desde Australia? Xa estamos en Doha, capital de Qatar, un minúsculo estado rodeado dun lado por Arabia Saudí e por outro polas augas do Golfo Pérsico. Ten a oitava maior renda per cápita do planeta. Ata o descubrimento do petróleo e do gas, a economía sustentábase na pesca e na recolección de perlas. Actualmente ten uns dous millóns de habitantes, pero só 250.000 son cidadáns qatarís.

E diredes, vaites, este George volvéusenos académico e xa non relata as súas aventuras e dáselle por impartir clases de xeografía económica… Non. Pero esta introdución é necesaria para que entendades este país. Eu resumiría todo isto dicíndovos que vos preparedes: deixade as zapatillas (non van facer falta neste sitio), e dispoñédevos para entrar nun inmenso e luxoso decorado. Porque si, Doha, Qatar, é un decorado. Iredes entendendo.

Azafata recbindo no avión á chegada á DohaImos aló! Chego a Doha e o primeiro que atopo vaivos sorprender. A min non porque xa o tiña preparado, claro. Á porta do avión espérame unha azafata cun cartel co meu nome, que me conduce por uns corredores onde non hai ninguén, déixame nunha enorme sala con bebidas e comida e cómodos sofás mentres “alguén” vai buscar a miña maleta. Ao pouco vén de novo a señorita e lévame a un mostrador onde un policía sela o meu pasaporte e sen máis trámite entramos no país. Nin colas, nin revisión de equipaxe, nin nada de nada. E unha vez pasados todos os trámites condúceme a outra sala onde podo almorzar todo tipo de manxares, podo darme unha ducha nun baño que xa quixeran moitos hoteis de luxo e podo descansar en cómodos sofás con estupenda conexión a Internet. Como vos van parecendo os primeiros momentos no país? A min moi ben, claro. Para iso paguei! Porque en Doha tes acceso a todo… se o podes pagar. É o primeiro acto deste gran teatro. E nos espectáculos xa sabedes que todo ten que estar moi coidado.

E así deste xeito comezo a miña primeira mañá en Doha, con non excesiva calor pero si moita humidade. Cambio as miñas zapatillas por sandalias e comezo por percorrer o Corniche, o paseo marítimo de Doha. Esperaba atopar xente paseando, correndo, gozando da brisa mariña, pero pronto me decato de que son o único paseante. As outras persoas que vexo son paquistanís, nepalís, indios… obreiros descansando baixo algunha palmeira. E tamén me decato pronto que non é cidade para camiñar. Chego á altura do impresionante museo nacional de Qatar, construído coa forma dunha rosa do deserto, e aí vexo que é imposíbel cruzar a estrada para entrar nel. A estrada é en realidade unha autopista, co cal teño que desandar case 2 km para atopar un lugar onde cruzar.

O caso é que xa estou no impresionante museo. Polo que vin en Internet antes da viaxe, por dentro ten que ser tan alucinante como por fóra, con exposicións interactivas e todos os últimos adiantos en museística. Pero alá foi o que Marta fiou: podo entrar pero todas as exposicións están pechadas polo coronavirus. Terei que conformarme con ver a tenda de recordos e o hall de entrada. Xa o bicho me está pisando os talóns. Tamén vin nas noticias que hoxe pechan os centros de ensino en todo o país.

De camiño de volta ao hotel (a pé, mira que son testán) teño que atravesar rúas que non son as comerciais nin as turísticas por chamalas dalgún modo. Para que entendades: vou por detrás do decorado. E aí atopas unha Doha moi distinta: beirarrúas moi deterioradas, coches aparcados enriba delas (teño que baixar e camiñar pola estrada co risco que supón), edificios humildes que en nada se parecen aos rañaceos, moita xente que non ten pinta de ser qatarí, velliños tirados no chan comendo dunha bolsa… Alí non ves homes vestindo a típica túnica thobe nin tocados coa kufiya. Iso queda reservado para o distrito de negocios ou os suntuosos centros comerciais. Entendedes agora o do “escenario”?

Non vos comentei aínda do hotel, impresionante como son todos os hoteis en Doha e a prezos moi accesíbeis. Pero seguen sendo decorados. Un cuarto impresionante, pero ao asomarte á ventá… ves os bastidores:

Metro clase Gold - Doha

Alucino co metro!

Contábavos que en Doha hai que deixarse de zapatillas (en todo caso sandalias) e buscar outro medio de transporte. Teñen o mellor metro que coñecín ata agora. Modernísimo e rapidísimo. As estacións parecen aeroportos e hai persoal amabilísimo para atenderte en todo momento. Hai tres clases (con vagóns separados): estándar (calquera pode ir), familiar (só para mulleres e, no caso de ir algún menor de 11 anos, poden ir con elas homes) e Gold. Os prezos son pouco menos que simbólicos, así que optei pola clase Gold: unha tarxeta de viaxes ilimitados durante todo o día, por 15 euros. De todas as viaxes que fixen, só en dúas había máis xente no vagón. Por certo, son trens sen condutor, como podedes ver:

Villaggio Mall

Villaggio Mall, góndolas e canais incluídos

Doha, e estou falando do escenario-Doha, é o paraíso das compras. Calquera marca internacional tédela nos seus ostensíbeis centros comerciais. Por ser o máis famoso, visitei o Villaggio Mall, un centro onde parece que viaxas ás rúas de Venecia. Ten canles con góndolas (os gondoleiros son filipinos, non lles pidades que canten a Traviata), un parque de atraccións temático (Gondolania), unha pista de xeo e centos de tendas. O máis rechamante, con todo, é o teito, que simula un ceo e realmente dá a sensación de camiñar ao aire libre. Un centro comercial, luxoso e orixinal, si, coas mesmas tendas e marcas que podedes atopar en calquera outro lugar do mundo. Pero observo (un bo bibliotecario ten que ser observador), dúas diferenzas importantes que enseguida te sitúan nun mundo moi distinto do occidental: os rezos pola megafonía á hora que toca (podedes escoitalos no vídeo) a as señoras coa abaya negra de pés a cabeza, falando co teléfono móbil, gafas de marca, bolso de marca, calzado de marca (máis alá, só se pode imaxinar, non se ve…) e a uns pasos detrás dela, a serventa filipina levando todas as bolsas. Xa sabedes: sobre os escenarios hai actrices protagonistas e figurantes.

National Library of Qatar National Library of Qatar closed coronavirusE si, como bo bibliotecario vou visitar a Biblioteca Nacional de Qatar. Polo que vin en fotos é unha arquitectura espectacular, como todo o que se fai nesta cidade. Así que, aire de metro, e alí estou, na Cidade da Educación (na miña vida vin tantos edificios tan modernos, estraños e atrevidos). Xa desde fóra a biblioteca é digna de visita. Pero teño gañas de coñecela por dentro. Así que busco a porta (é o que teñen estas edificacións tan pouco convencionais, que hai que buscar por onde se entra). E aló outra vez foi o que Marta fiou: o coronavirus decidiu que mellor pechadiña.

Creo que o mellor é andar lixeiro, mirar o que hai que mirar e finalizar esta volta ao mundo porque estou vendo que a este paso ou non me deixan saír de Qatar ou non me deixan volver de novo a Galiza. O mellor é irse á zona de “viños” (por así entendernos, porque realmente nin viños nin cervexas se poden tomar alí, fóra de hoteis e algúns centros especiais), Souq Waqif, e gozar da noite, da comida e da música…

Antes de coller o avión, mentres espero aquí comodamente no Hamad International Airport, aproveito para recomendarvos que se ides viaxar, fisicamente ou coa mente, a calquera país musulmán, vos documentedes antes para limpar a mente de prexuízos e coñecer máis a súa cultura e ser conscientes de que nós, os occidentais, non somos o embigo do mundo. Hai un autor, marroquí, que escribe en francés, Tahar Ben Jelloun, que ten varios libros sobre o tema. Nas bibliotecas temos algunhas das súas obras, así que tan pronto retomemos o servizo presencial, anímovos a ler algunha delas. E despego xa!! E case que non dou chegado! Aos dous días de aterrar en Madrid, Qatar Airways cancelou todos os seus voos con España. Qatar non deixa xa entrar a ninguén do estado español, e o mesmo sucede con Australia. A isto chámase “ter puntería”.

Remato logo, como sempre, cunha selección de fotografías para que vexades este gran decorado forxado a base de pasta, moita pasta… Pero as crónicas non acaban aquí. Aproveitando que estamos xa afeitos e afeitas aos avións e desprazamentos, o luns vouvos levar nada máis e nada menos que a Bos Aires!!! Non entra nesta volta ao mundo pero foi unha das miñas últimas viaxes, e unha das cidades que máis visitei e que máis quero (fixádevos que non digo “gusto”: digo “quero”). Iso será o luns. Espérovos!

O pase de diapositivas require JavaScript.

Un caballero en Moscú de Amor Towles

 

un caballero en moscu

O pasado mes de febreiro, no club de lectura Sagrada Familia dedicamos as nosas lecturas a esta novela, por non dicir “novelón”.

Trátase dunha novela actual que preserva asombrosamente o corte clásico dos grandes autores rusos de finais do s. XIX e principios do s. XX. Unha novela para deleitarse coa lectura, que axuda a calmar os ánimos pero non por unha narración lenta senón porque nos devolve ao ritmo de vida doutra época. Achéganos á mellor versión dos tempos pasados sen deixar de presentar tamén os seus lados escuros, e máis dada a localización onde se desenvolve a historia.

Alexandr Ilych Rostov, un conde ruso, encantador, intelixente e elegante, é condenado a morte polos bolxeviques en 1922. O comité revolucionario non sabe ben que facer con el, e grazas a un poema subversivo escrito dez anos antes, elude o seu tráxico final. Por ese inusitado xiro do destino remata condenado a arresto domiciliario, no luxoso hotel Metropol de Moscova.metropol-postcard

Desenvolve a vida do Conde desde que sae escoltado pola porta do Kremlin e o confinan no hotel, un clásico da cidade, situado a poucos quilómetros da sede do goberno, e onde é un cliente asiduo. Alí permanecerá como unha reliquia viva, dunha época desaparecida de águias bicéfalas, duelos, bailes, … observará o paso do tempo, a descoloración do seu mundo e vendo os cambios dos costumes, cunha inxenuidade chea de inxenio. Esa é unha das singularidades desta novela, que a converte nunha das máis entrañables, simpáticas, orixinais e sorprendentes dos últimos tempos.

O noso protagonista pasa de vivir nunha suite a apousentarse nun faiado, ata 1954, cando dous axentes do KGB van buscalo. Neste tempo Rostov, acomódase á súa nova situación e a sobrevivir, sen perder os modais, a súa exquisita educación e os seus principios. Sen profesión coñecida, ata ese momento dedicouse con paixón aos praceres da lectura e da boa mesa, pero fai gala dunha gran capacidade de adaptación da que moi poucos seriamos quen.

Durante este confinamento sucédense varios acontecementos históricos para o país: a caída de Bujarin, o ascenso de Stalin, a fame negra de Ucraína, a revolución proletaria e todos aqueles que se desenvolven a principios do século XX.

A novela é un bosquexo de como era a situación da poboación rusa no momento do derrocamento do réxime zarista imperial pola revolución bolxevique, un movemento que xurdiu da unión de obreiros, campesiños e soldados, e  orixinou unha guerra civil na que morreu moita xente. Este cambio político motivou que moitos perderan terras, propiedades, se exiliase e incluso fose condenada polo novo réxime polos motivos máis inusuais. Pero o autor realiza unha mostra da crúa realidade cunha gran dose de dozura e tenrura que enfatiza a humanidade que dificilmente se perde aínda na máis profunda das adversidades.

O conde concéntrase nos asuntos prácticos sen deixar de reler aos seus básicos, Robinson Crusoe, Anna Karenina, Tolstoi, Gógol, Montaigne , Pushkin e Dostoiesvski.

Establece lazos afectivos con algúns dos personaxes que traballan no hotel, nunha aparencia de normalidade. Adquire responsabilidades chegando incluso a criar a unha nena, Sofía, que lle é confiada pola súa nai (Nina) ata que medra e se converte nunha gran pianista.

O final feliz está asegurado, como non podía ser doutro xeito, pero a forma de rematar a novela temos que deixala en incógnito para permitir aos lectores e lectoras degustar a novela completa e o seu estupendo final.

Esta novela gustou moito no club de lectura Sagrada Familia,  é enxeñosa, poética e xenerosa. Cun argumento orixinal que permite coñecer a cultura rusa e a súa sociedade. Está moi ben escrita, tece con moito coidado as relacións humanas que xorden neses momentos de crise. É tenra, un libro cunha lectura que relaxa, fai rir ás veces e dunha gran beleza polas súas descricións. O final, inesperado e feliz, gustou moito ás nosas lectoras do club. Un dos mellores éxitos deste curso de lecturas.

O autor, Amor Towlestowles-kXDF--510x287@abc

Naceu en Boston en 1964 e nos primeiros anos da súa vida estivo apartado da literatura. Con 25 anos trasládase a Nova York, e xunto cun amigo crea unha empresa de investimentos, que mantivo durante dúas décadas.

normas de cortesia

Bowles escribe a súa primeira novela, “Normas de Cortesía”, un ano antes de deixar o mundo das finanzas. Esta ópera prima é unha homenaxe á Nova York dos anos 30, na que os porteiros, edificios maxestosos, concertos de jazz,… eran habituais. Conta a historia dunha rapaza con avaricia que tenta sobrevivir no medio das tentacións e dos perigos da cidade.

Logo xermina “Un caballero en Moscú” cando, polo seu cargo de executivo, ten que facer moitas viaxes parando sempre nos mesmos hoteis, e comprobando que sempre se atopaba coa mesma xente. E escolle Rusia, porque é un grande admirador e coñecedor da súa historia e literatura e porque alí, na época dos zares, levábanse a cabo arrestos domiciliarios con frecuencia. Un bo exemplo foi o de Pushkin en Peskov.

Esta segunda obra tivo unha grande acollida e foi  recoñecido como o libro máis vendido por  “The Times” e “Sunday Times”. Ámbalas dúas se atopan dispoñibles para os lectores nas Bibliotecas Municipais da Coruña.

Hai que engadir que xa están comprados os dereitos para filmala e xa se coñece que será Kenneth Branagh o actor encargado de poñer corpo ao noso conde Rostov. Será nunha serie producida pola Entertainment One e dirixida por Tom Harper, pero aínda descoñecemos a data prevista para a súa estrea. De seguro estaremos expectantes para non perder detalle desta versión cinematográfica do grande “Un caballero en Moscú”.

Australia. Un bibliotecario polo mundo. Capítulo 3

E xa peguei o salto! Xa estou en Australia. A que se vos fixo curta a viaxe? Pois tedes sorte, porque a maxia da escrita evitouvos pasar as 23 horas de voo e as 13 de aeroportos para chegar desde Nova York ata aquí. Pero xa cando chegue o último capítulo destas entregas falaremos das aventuras de avións, aeroportos e demais.

Australia? En que pensades cando vos falan de Australia? Non, non digades nada, xa o sei: canguros, koalas, praias… A cara amábel desta enooorme illa. Eu vouvos descubrir outras facianas. Tranquilas, dos koalas, dos canguros e das praias tamén falaremos, faltaría máis.

Ópera de SidneyA porta habitual de entrada a Australia é Sidney. Pero podería ser Melbourne, Adelaide ou Perth. Sidney é, posibelmente, unha das miñas cidades favoritas. Asenta nunha baía enorme, chea de illas, de pequenas rías, de recunchos paradisíacos. Algo así como se Deus, ao rematar a creación no sétimo día, segundo contan as Escrituras, se cabreara e tirara un enorme cinceiro metálico neste borde do continente e fanicara todo (por certo, fumaba Deus? Se non é así, perdón pola licencia literaria, pero acae moi ben). Tamén aquí peguei unha boa pateada. Díxenvolo… Boas zapatillas e en forma. Aquí en Sidney, nun día, 25 km. E nada que ver as súas dimensións coas de Nova York. Ten moito que ver pero todo moi concentrado. A onde primeiro hai que ir é ao edificio da Ópera, a icona da cidade. Eu contratei unha visita guiada en español. Aos dous minutos de escoitar á rapaza que a guiaba, eu xa notei algo. Pregunteille, e ti de onde vés sendo? E era de Vigo, claro.

Ponte de SidneyA ponte da baía é outro dos símbolos que identifican Sidney. Sabedes que Paul Hogan, o protagonista da película Crocodile Dundee, antes de dedicarse ao cine traballou como pintor nesa ponte, aló polos mediados dos 70? Agora tamén tedes a opción de escalalo. Unha subida que dura sobre 3 horas por un custe aproximado de 100 euros.

Entrada ao museo de Melbourne

Senior?? Vello eu???

Melbourne é a outra gran cidade australiana. Multicultural, facilmente “camiñábel”, con moita vida nas súas rúas, con parques, con transporte gratuíto na zona centro, con museos interesantísimos e moi didácticos. E o que me chamou a atención especialmente nesta cidade é o concepto de “vellez” que teñen os seus habitantes. Cada vez que compraba unha entrada para un museo, sen me preguntar nada, dábanme desconto por “senior” (ou sexa, maior de 60 anos). Ou con moi mal aspecto cheguei a Australia ou é que non saben calcular a idade. Faríame máis ilusión que me deran entrada de neno, pero non, eles así a vulto xa calculaban que eu estaba na terceira idade. De calquera xeito, son home práctico e calei: un desconto é un desconto.

AdelaideAdelaide, esa gran descoñecida. Esta cidade, do estado de Australia do Sur, ten 1.300.000 habitantes. A cidade en si, o centro, podedes vela nunha mañá. Pero arredor ten moitísimas atraccións: praias inmensas (sempre as vexo sen xente), montañas con estradas como as do interior de Galiza, viñedos (moi bos os viños desta zona, hip)… E tiven a sorte de coincidir co Adelaide Fringe Festival, o festival máis importante de todo o hemisferio sur que durante 30 días acolle cerca de 1500 eventos e máis de 7000 artistas de todas as artes: música, teatro, circo, audiovisual, danza, obradoiros, cine, maxia…

E outra curiosidade. As tres cidades das que vos acabo de falar figuran no máis alto da clasificación que a revista The Economist publica cada ano e onde nos di cales son as cidades do mundo con máis calidade de vida: Adelaide está no décimo lugar, Sidney no terceiro e Melbourne no segundo.

Avisos nas praias de QueenslandCrocodilo de auga salgadaCousa diferente á vida urbana é cando imos ao norte. Non vos vou falar –por cuestións de espazo– do Northern Territory, onde podedes atopar, por exemplo, Uluru, a gran rocha, sitio sagrado para os aborixes, no medio do deserto (e lugar recomendábel tamén para visitar), senón do estado de Queensland. Puiden visitar toda a zona arredor de Cairns e Port Douglas. E alí atopei a fauna salvaxe de verdade. Praias como as dos anuncios, coas súas palmeiras, a súa area branca… os seus crocodilos, as súas medusas velenosas, os seus casuarius, as súas serpes… Aaaaah, pensabades que todo eran koalas e canguros? Pois estes bichiños dos que vos falo tamén son fillos de Deus. E o que atopei de entrada cando visitei por vez primeira un deses areais sacados do paraíso foi un carteliño onde me advertía da posíbel presenza do crocodilo de auga salgada, o réptil máis grande do planeta, que pode chegar a medir 7 metros e que se adentra no mar. Xa me avisaron: de atopalo, non intentes correr: cun so movemento de aleta pode avanzar 4 metros, e se se empeña en ir tras min na auga pode facelo a 43 km/h (confeso: no meu caso con que puidera avanzar a 2 km/h xa me collería). Non foi na praia, por sorte, onde vin esta criatura, pero si no río, e mesmo puiden presenciar unha pelexa entre dous deles. Medo dan. E logo están as medusas… Eses bichiños tan lindos, tan riquiños… e dos que hai documentadas 5500 mortes en Australia pola súa picadura. Esta é a razón pola que tamén figura unha alerta da súa presenza á entrada das praias. Será por todo iso que sempre as vexo baleiras??

Outra categoría da fauna australiana son os insectos, os arácnidos e os pequenos –ou non tan pequenos– réptiles. Arañas como a que vedes na foto, ou formigas que fan enormes niños que, xa vedes, son máis altos ca min. E ese non era dos máis grandes. Ou as especies en perigo de extinción, como o demo de Tasmania, aqueixado por un estraño tumor facial que contribúe máis á súa desaparición.

Todo isto é fácil de atopar en Queensland, ese estado do nordeste de Australia. E da miña aventura neses lugares exóticos, ilústrovos con este documental:

KoalaE si, ademais están os canguros e os koalas. A da foto é unha koaliña de 6 anos coa que fixen bo caldo nada máis coñecernos. E os canguros… Que vos vou contar dos canguros. Tan amigo me fixen deles que un dos días subín velos cun libro de Manuel María e púxenme a recitarlle un dos poemas. E mirade no vídeo como se interesou!

Souben despois, que tanto lle atraeu a lectura, que se fixo socio da biblioteca de Marion, un dos barrios de Adelaide. Que por certo, ten unhas instalacións ben chulas. Tiña que poñer algo de bibliotecas. Sei que non perdoades que un bibliotecario polo mundo non visite as bibliotecas de cada lugar.

Como no anterior post, tedes aquí unha galería onde podedes ver máis imaxes desta viaxe por Australia. Se tedes oportunidade, non deixedes de coñecela. E eu agora póñome a preparar o meu próximo destino: Doha, en Qatar! Dentro de dous días vémonos no Golfo Pérsico!

O pase de diapositivas require JavaScript.

María na busca da liña do horizonte, Esther López Castro

Nestes días de confinamento non vén mal rememorar todos eses bos momentos pasados nos clubs de lectura das bibliotecas coruñesas. Ademais, cómpre lembrar tamén que o préstamo de ebooks segue dispoñible e que as horas a carón dun bo libro non son nunca tempo en balde. Aproveitemos para ler!

Hoxe queremos falar da marabillosa xornada que Esther López Castro, asistente ao club de lectura da biblioteca de Estudos Locais, pero tamén escritora, nos fixo pasar. Co seu libro María na busca da liña do horizonte, Esther deleitounos o mércores 4 de marzo cunha aventura que os e as asistentes ao club chegaron a comparar con La Sirenita ou as películas de Disney, pola viveza e colorido das súas palabras.

IMG_20200304_184530

Esther naceu en Betanzos, vila moi presente na súa vida e nos seus textos. Aí é onde vive María, a protagonista desta historia, e o lugar ao que a escritora dedica moitos dos seus poemas, publicados, entre outros, no libro das festas que anualmente saca do prelo o concello.

Cando casou marchou vivir á Coruña. Ten os estudos básicos, pero iso nunca foi un impedimento para que as súas ganas de aprender e de entender o mundo por medio das súas reflexións se visen plasmadas na fermosura dos seus textos.

Comezou a escribir a unha idade que moitas persoas coidarían tardía e, nun principio, como mera reflexión persoal e impelida pola necesidade de reordenar o seu mundo interior, pero iso non evitou que a xente ao seu redor a animase a compartir os seus escritos, vista a súa calidade. E iso fixo. Autopublicouse e vendeu dúas edicións enteiras, e ademais fíxonos desfrutar dun serán moi agradable na biblioteca de Estudos Locais no que, ademais, recitou poesía e cantou, xa que pertence á Coral do Sporting Club Casino de A Coruña.

Aquí vos deixamos con ela, porque ben merece a pela escoitala. Grazas, Esther!

IMG_20200304_184336